🛠️ Scenariusz warsztatów: Belle Époque 2.0
1. Stanowisko: „Oczy przeszłości” (Animacja)
Narzędzia: Luma Dream Machine, Runway Gen-2 lub proste MyHeritage (Deep Nostalgia).
Zadanie: Uczestnicy skanują stare zdjęcie mieszkańca Cieszyna.
Instrukcja AI (Prompt): „Delikatny uśmiech, mrugnięcie oczami, naturalny ruch głową w stronę kamery, styl starej fotografii”.
Efekt: Postać z 1900 roku nagle „zauważa” widza i nawiązuje z nim kontakt wzrokowy.
2. Stanowisko: „Audiencja u Stalmacha” (Rozmowa)
Narzędzia: ChatGPT (z wgranym plikiem PDF) lub Claude.ai.
Przygotowanie: Wgrywasz do modelu fragmenty Pamiętników Pawła Stalmacha.
Prompt Systemowy: > „Jesteś Pawłem Stalmachem, polskim działaczem narodowym na Śląsku Cieszyńskim. Jest rok 1900 (lub moment Twoich wspomnień). Odpowiadaj archaicznym, ale zrozumiałym językiem, bazując na swoich zapiskach. Nie wiesz, czym jest Internet, ale fascynują Cię technologie, które opisuje Ci rozmówca”.
Efekt: Uczestnik pisze na klawiaturze, a „Stalmach” odpowiada mu z ekranu, cytując swoje autentyczne przemyślenia.
3. Stanowisko: „Karmienie świata” (Wikipedia)
Narzędzia: Perplexity AI (do researchu) + Edytor Wikipedii.
Zadanie: AI przeszukuje cyfrowe archiwa (np. Śląską Bibliotekę Cyfrową) w poszukiwaniu wzmianek o mniej znanych bohaterach (np. cieszyńskich rzemieślnikach czy nauczycielkach).
Efekt: Uczestnicy pod nadzorem AI redagują brakujące biogramy, dbając o to, by lokalna historia Cieszyna była widoczna globalnie.
Propozycje uzupełniające (Punkty 4-7)
4. Cyfrowy Kolorysta: Cieszyn w kolorze
Narzędzie: Palette.fm lub Hotpot.ai.
Działanie: Przywracanie barw czarno-białym zdjęciom ulicy Głębokiej czy Rynku. To pozwala poczuć, że Belle Époque nie była „szara”, ale pełna soczystych kolorów kamienic i strojów.
5. Głos zza grobu: Synteza mowy
Narzędzie: ElevenLabs.
Działanie: Wykorzystanie AI do wygenerowania głosu, który przeczyta manifesty Stalmacha lub wiersze lokalnych poetów z tamtego okresu. Można dobrać barwę głosu pasującą do wieku i charakteru postaci.
6. Awatary Cieszyńskie: Stań się bohaterem
Narzędzie: InsightFaceSwap (na Discordzie) lub aplikacje typu Remix.
Działanie: Uczestnik robi sobie selfie, a AI „nakłada” jego twarz na portret cieszyńskiego szlachcica lub damy w sukni z turniurą.
Efekt: Gotowe zdjęcie do wrzucenia na Instagram/Facebook z hasztagiem wydarzenia.
7. Kurier Cieszyński 2026: Gazeta z przeszłości
Narzędzie: Canva + DALL-E 3.
Działanie: Składanie jednodniówki – gazety, która łączy newsy z 1900 roku (wygenerowane przez AI na podstawie archiwów) ze współczesnym layoutem.