NOC MUZEÓW 2026 - Belle Époque 2.0. W świecie Internetu wskrzeszamy bohaterów sprzed wieku - propozycje
Plan warsztatów: „Cieszyn 2.0 – Belle Époque w świecie AI”
Ogólne założenia:
- Będą animowali staare zdjęcia/pocztówki, jak w poniższych przykładach (ze źródłą: https://fotopolska.eu/zdjecia/m97,Cieszyn.html?zakres=3&zdjeciaOd=1900&zdjeciaDo=1917)
- tworzyli inne projekty wymienione niżej
- inne inspirujące materiały:
- SUWAK - Stare/nowe ; https://www.dawny-swiat.pl/2020/06/21/cieszyn-turystycznie/; https://www.dawny-swiat.pl/2021/05/29/druga-wizyta-w-cieszynie/ ; https://www.dawny-swiat.pl/2021/06/13/cieszyn-dalsza-czesc-spaceru/ ; https://www.dawny-swiat.pl/2020/06/13/cieszyn-kiedys-i-dzis/
Narzędzia: Edytor Wikipedii.
Efekt: Uczestnicy pod nadzorem redagują brakujące biogramy, dbając o to, by lokalna historia była widoczna globalnie.
Scenariusz warsztatów: Belle Époque 2.0
1. Stanowisko: „Oczy przeszłości” (Animacja)
Narzędzia: Luma Dream Machine, Runway Gen-2 lub proste MyHeritage (Deep Nostalgia).
Zadanie: Uczestnicy skanują stare zdjęcie mieszkańca Cieszyna.
Instrukcja AI (Prompt): „Delikatny uśmiech, mrugnięcie oczami, naturalny ruch głową w stronę kamery, styl starej fotografii”.
Efekt: Postać z 1900 roku nagle „zauważa” widza i nawiązuje z nim kontakt wzrokowy.
2. Cyfrowy Kolorysta: Cieszyn w kolorze
Narzędzie: Palette.fm lub Hotpot.ai.
Działanie: Przywracanie barw czarno-białym zdjęciom ulicy Głębokiej czy Rynku. To pozwala poczuć, że Belle Époque nie była „szara”, ale pełna soczystych kolorów kamienic i strojów.
Animacja archiwalnego Cieszyna
Działanie: Uczestnicy biorą stare pocztówki lub portrety mieszczan i używają narzędzi typu Image-to-Video (np. Runway, Luma).
Efekt: Statyczne zdjęcia ożywają – wiatr porusza drzewami nad Olzą, a postacie z fotografii mrugają i uśmiechają się do widza.
Głos zza grobu: Synteza mowy
Narzędzie: ElevenLabs.
Działanie: Wykorzystanie AI do wygenerowania głosu, który przeczyta manifesty Stalmacha lub wiersze lokalnych poetów z tamtego okresu. Można dobrać barwę głosu pasującą do wieku i charakteru postaci.
Awatary Cieszyńskie: Stań się bohaterem
Narzędzie: InsightFaceSwap (na Discordzie) lub aplikacje typu Remix.
Działanie: Uczestnik robi sobie selfie, a AI „nakłada” jego twarz na portret cieszyńskiego szlachcica lub damy w sukni z turniurą.
Efekt: Gotowe zdjęcie do wrzucenia na Instagram/Facebook z hasztagiem wydarzenia.
Stanowisko: „Audiencja u Stalmacha” (Rozmowa)
Narzędzia: ChatGPT (z wgranym plikiem PDF) lub Claude.ai.
Przygotowanie: Wgrywasz do modelu fragmenty Pamiętników Pawła Stalmacha.
Prompt Systemowy: > „Jesteś Pawłem Stalmachem, polskim działaczem narodowym na Śląsku Cieszyńskim. Jest rok 1900 (lub moment Twoich wspomnień). Odpowiadaj archaicznym, ale zrozumiałym językiem, bazując na swoich zapiskach. Nie wiesz, czym jest Internet, ale fascynują Cię technologie, które opisuje Ci rozmówca”.
Efekt: Uczestnik pisze na klawiaturze, a „Stalmach” odpowiada mu z ekranu, cytując swoje autentyczne przemyślenia.
Wywiad z historią: Dialog z Pawłem Stalmachem
Działanie: Implementacja treści „Pamiętników” Stalmacha do modelu językowego (LLM) z odpowiednim system promptem.
Efekt: Uczestnicy mogą zadać pytanie: „Panie Pawle, co Pan sądzi o dzisiejszym Cieszynie?” i otrzymać odpowiedź napisaną stylem epoki, opartą na jego faktycznych poglądach i zapiskach.
Stylizacja na Mistrza: Cieszyn w obiektywie i pędzlu epoki
Działanie: Przetwarzanie współczesnych zdjęć Cieszyna (np. Rotundy lub Wieży Piastowskiej) na styl malarski popularny w 1900 roku (impresjonizm, secesja) lub na styl dawnej fotografii dagerotypowej.
Cel: Zrozumienie estetyki Belle Époque poprzez filtrowanie współczesnego widoku miasta przez „oko” historycznego artysty.
