WOS - Zadanie

Zadanie: Ja i Samorząd. 

Cz. 1: do 10.01.26

Zastanawiałeś się kiedyś ile i na co wydają władze? Czy rozważały lub planują, np. remont jakiegoś obiektu? Ile wydały na kluby sportowe w Brennej a ile w Górkach? Ile na promocję UG, a ile pielęgnację pomników przyrody, zawody sportowe na Pumptracku itp.?

Wymyśl pytanie, które chcesz zadać urzędnikom w ramach dostępu do informacji publicznej,

cz. 2:

Następnie do 16.01. (po konsultacji z nauczycielem) zdecydujemy jakie wysłać na odpowiedni adres Urzędu (Gminy, władz powiatowych, czy wojewódzkich).

TREŚĆ ZADANIA PO zmianie: 

Następnie do 16.01. (po konsultacji z nauczycielem) zdecydujemy jakie wysłać na odpowiedni adres Urzędu (Gminy, władz powiatowych, czy wojewódzkich).

VI. Społeczność lokalna. Uczeń:

1) wymienia zadania samorządu gminnego;

2) przedstawia, jak zorganizowany jest urząd gminy (miasta / dzielnicy);

3) wymienia organy stanowiące i wykonawcze w gminie (mieście / dzielnicy); przedstawia, jak są one wybierane i jak mogą zostać odwołane; podaje uprawnienia tych organów;

4) podaje, kto pełni funkcje wójta / burmistrza / prezydenta miasta i przewodniczącego rady gminy / miasta; znajduje w mediach lokalnych informacje na temat publicznych działań osób pełniących funkcje w organach samorządu terytorialnego;

5) znajduje i przedstawia informacje na temat swojej gminy, wydarzeń i postaci z jej dziejów;

6) rozpoznaje problemy społeczne swojej społeczności lokalnej (np. wynikające z sytuacji demograficznej, gospodarczej, infrastrukturalnej); formułuje sądy dotyczące tych problemów.

1) znajduje i przedstawia podstawowe informacje o swoim regionie, wydarzenia i postaci z jego dziejów; lokalizuje własne województwo i powiaty wchodzące w jego skład oraz pozostałe województwa;

2) wymienia przykładowe zadania samorządu powiatowego i województwa;

3) wymienia organy stanowiące i wykonawcze samorządu powiatowego i województwa; przedstawia, jak są one wybierane i jak mogą zostać odwołane; podaje zadania tych organów;

4) przedstawia tradycje i zwyczaje swojej społeczności regionalnej.

VIII. Wspólnoty narodowe / etniczne i ojczyzna. Uczeń:

1) wyjaśnia, co oznacza być Polakiem lub członkiem innej wspólnoty narodowej / etnicznej oraz co łączy człowieka z ojczyzną - Polską; przedstawia te więzi na własnym przykładzie;

2) wyjaśnia, czym obywatelstwo różni się od narodowości; wymienia konstytucyjne obowiązki obywatela;

3) analizuje symbole Rzeczypospolitej Polskiej; wyjaśnia, czym powinna przejawiać się postawa patriotyczna młodego i dorosłego człowieka;

4) wymienia mieszkające w Polsce mniejszości narodowe i etniczne, grupę posługującą się językiem regionalnym oraz grupy migrantów (w tym uchodźców) i lokalizuje miejsca ich zwartego zamieszkiwania; przedstawia - za Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej

- prawa przysługujące etnicznym grupom mniejszościowym;

5) uzasadnia, że można pogodzić różne tożsamości społeczno-kulturowe (regionalną, narodową / etniczną, państwową / obywatelską, europejską); rozpoznaje przejawy ksenofobii, w tym rasizmu, szowinizmu i antysemityzmu, oraz uzasadnia potrzebę przeciwstawiania się tym zjawiskom.

IX. Udział obywateli w życiu publicznym - społeczeństwo obywatelskie. Uczeń:

1) podaje cnoty obywatelskie (np. odpowiedzialność, troska o dobro wspólne, aktywność, przedsiębiorczość, solidarność, roztropność, tolerancja, odwaga cywilna); wykazuje, odwołując się do działań wybitnych Polek i Polaków, znaczenie ich urzeczywistnienia dla pożytku publicznego;

2) przedstawia cele i formy działań organizacji pozarządowych aktywnych w społeczności lokalnej i regionie; wykazuje, że działalność tego typu prowadzi do realizacji różnorodnych potrzeb;

3) przedstawia cele i przykłady działania organizacji społecznych skupiających młodych ludzi w Polsce; wyjaśnia ideę wolontariatu i przedstawia formy działalności wolontariuszy;

4) przedstawia formy wpływania obywateli na decyzje władz samorządowych, przykłady realizacji lokalnych inicjatyw mieszkańców finansowanych z budżetów obywatelskich oraz przedsięwzięć podejmowanych przez młodzieżowe rady gminy / miasta;

5) uzasadnia potrzebę przestrzegania zasad etycznych w życiu publicznym; rozpoznaje przejawy ich łamania i podaje skutki takich działań.

 

1. Zgodność z podstawą programową WOS

Twoja propozycja bardzo dobrze realizuje kilka punktów podstawy, m.in.:

Społeczność lokalna (VI)

• pkt 1–4 – uczniowie poznają zadania gminy, organy, sposób działania urzędu

• pkt 6 – identyfikacja problemów lokalnych i formułowanie sądów
  ➡️ wniosek o informację publiczną jest realnym narzędziem poznania funkcjonowania samorządu

Udział obywateli w życiu publicznym (IX)

• pkt 1 – kształtowanie cnót obywatelskich (aktywność, odpowiedzialność, odwaga cywilna)

• pkt 4 – formy wpływania obywateli na decyzje władz samorządowych

• pkt 5 – etyka w życiu publicznym, przejrzystość działania władzy

📌 Wniosek o informację publiczną to klasyczny i bardzo konkretny przykład partycypacji obywatelskiej.

---

2. Czy uczniowie (niepełnoletni) mogą składać wniosek o informację publiczną?

✅ TAK – bez żadnych ograniczeń wiekowych

Podstawa prawna:

• art. 61 Konstytucji RP – prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu

• ustawa o dostępie do informacji publicznej –

  • nie wymaga pełnoletności

  • nie wymaga wykazania interesu prawnego

  • nie wymaga podania celu ani danych osobowych (poza adresem do odpowiedzi)

➡️ Niepełnoletniość NIE jest przeszkodą.

---

3. Czy nauczyciel może z uczniami takie pismo faktycznie wysłać?

✅ Tak – i jest to bardzo dobra praktyka edukacyjna

Bezpieczne i rekomendowane rozwiązania:

🔹 Opcja 1: wniosek w imieniu klasy / szkoły

• nadawca: „Uczniowie klasy … Szkoły Podstawowej …”

• adres zwrotny: szkoła lub e-mail nauczyciela

• podpis: zbiorowy lub nauczyciel jako opiekun

🔹 Opcja 2: wniosek uczniowski (indywidualny)

• uczniowie podpisują się imieniem (bez nazwisk lub z inicjałem)

• adres e-mail szkolny / nauczyciela

• brak danych wrażliwych

📌 Urząd nie ma prawa odmówić z powodu wieku wnioskodawcy.

---

4. Na co warto uważać (praktyczne wskazówki)

• ❌ nie podawać numerów PESEL, adresów domowych uczniów

• ❌ nie pytać o dane osobowe osób prywatnych

• ✅ pytać o:

  • wydatki gminy

  • inwestycje

  • decyzje organów

  • regulaminy, uchwały, statystyki

• ✅ wysyłać:

  • ePUAP

  • e-mail

  • formularz na BIP

---

5. Wniosek dydaktyczny 

Nauczanie uczniów pisania i składania wniosku o dostęp do informacji publicznej:

• realizuje podstawę programową WOS,

• rozwija kompetencje obywatelskie,

• uczy praktycznego korzystania z praw konstytucyjnych,

• jest w pełni legalne także wobec uczniów niepełnoletnich.

1. Z punktu widzenia prawa – zgoda rodziców NIE jest wymagana

Dlaczego?

• Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu (Konstytucja RP, ustawa o dostępie do informacji publicznej).

• Ustawa:

  • nie wprowadza ograniczeń wiekowych,

  • nie wymaga zdolności do czynności prawnych,

  • nie wymaga zgody opiekuna prawnego.

📌 Wysłanie maila/wniosku o informację publiczną:

• nie rodzi zobowiązań finansowych,

• nie jest czynnością prawną obciążającą dziecko,

• nie wywołuje skutków prawnych po stronie ucznia.

➡️ Zatem formalnie: uczeń może wysłać taki wniosek samodzielnie.

---

2. Z punktu widzenia nauczyciela i szkoły – zgoda rodziców ZAZWYCZAJ NIE JEST WYMAGANA

Jeżeli:

✅ działanie odbywa się:

• w ramach lekcji WOS,

• pod kierunkiem nauczyciela,

• w celach dydaktycznych,

✅ a wniosek:

• nie zawiera danych wrażliwych uczniów,

• jest wysyłany z adresu szkolnego / nauczyciela / w imieniu klasy,

to:

➡️ nie ma podstaw prawnych do żądania zgody rodziców.

Jest to analogiczne do:

• wysyłania maili do instytucji w ramach lekcji,

• udziału w ankietach edukacyjnych,

• pisania pism urzędowych „na sucho” lub faktycznie wysyłanych.

---

3. Kiedy zgoda rodziców MOGŁABY być potrzebna?

Tylko w sytuacjach dodatkowych, np.:

🔸 gdy:

• uczniowie używają prywatnych adresów e-mail,

• podają imiona i nazwiska,

• publikują odpowiedź (np. na stronie szkoły, w mediach),

• działanie wykracza poza zwykłe zajęcia lekcyjne (projekt długoterminowy, konkurs, publikacja),

➡️ wtedy zgoda może być wymagana, ale:

• nie na samo wysłanie wniosku,

• tylko na przetwarzanie danych osobowych / publikację.

---

4. Najbezpieczniejszy model (rekomendowany)

Jeśli chcesz mieć 100% spokoju jako nauczyciel:

✔️ Model A – wniosek w imieniu szkoły/klasy

• nadawca: „Uczniowie klasy … SP …”

• adres e-mail: szkolny lub nauczyciela

• podpis: nauczyciel jako opiekun dydaktyczny

➡️ nie potrzeba zgody rodziców.

✔️ Model B – symulacja + realne wysłanie przez nauczyciela

• uczniowie redagują wniosek,

• nauczyciel wysyła go faktycznie,

• odpowiedź omawiana na lekcji.

➡️ najczęściej stosowane w praktyce.

---

5. Co możesz powiedzieć dyrekcji lub rodzicowi (jeśli padnie pytanie)

„Jest to działanie dydaktyczne realizujące podstawę programową WOS.
Prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, niezależnie od wieku,
a wniosek nie zawiera danych osobowych uczniów ani nie rodzi żadnych zobowiązań.
Pismo jest wysyłane w ramach lekcji, pod opieką nauczyciela.”

---

6. Krótka odpowiedź „w jednym zdaniu”

👉 Nie – nauczyciel nie musi mieć zgody rodziców na wysłanie przez uczniów (także niepełnoletnich) wniosku o dostęp do informacji publicznej, jeśli odbywa się to w ramach zajęć i bez ujawniania danych osobowych.