Skip to main content

Projekty w których biorą udział uczniowie naszego Liceum:

Projekty w których biorą udział uczniowie naszego Liceum:

Polska po II wojnie światowej


 





 
R. Kukliński- Jack Strong - trailery: 1,5; 2 min: 
https://www.youtube.com/watch?v=78N-V-GvJjU&ab_channel=Kana%C5%82Filmowy
https://www.youtube.com/watch?v=3YhmRUuZGHU&ab_channel=Pierwszyzwiastun

  
Wyścig w kosmosie: https://youtu.be/9kKpnww3MpM?si=rrpadsk5bRS6esmU&t=394
Rozpad ZSRR — Geneza https://www.youtube.com/watch?v=ZbgkSKj2RrQ&ab_channel=EuropeanNetworkRemembranceandSolidarity











 
Mikołaj Kopernik: -  etiudy filmowe związane z tematyką projektu, czyli poświęcone Żołnierzom Niezłomnym w ramach projektu edukacyjnego „Łączka i inne miejsca poszukiwań". 
https://www.youtube.com/watch?v=Kj5fRyzUhMM&ab_channel=Miko%C5%82ajKopernik

Świetne: Raport Pileckiego - Zwiastun PL (Official Trailer) 2 minuty https://youtu.be/ZjYgvvd-7PA?si=RVFXO0X33DJiEHRf&t=1


 
https://www.youtube.com/watch?v=TmqS2HvKyDs&t=10s&ab_channel=WojciechWolski
Smierc Rotmistrza Pileckiego (gra go wnuk Jerzego Probosza z Istebnej- Paweł Probosz)- zwiastun 
Ostatnia rozmowa Pileckiego z Różańskim - 1948 rok
https://www.youtube.com/watch?v=MbIK24LyIhk&ab_channel=KubaLuczkiewicz


Wiec pół miliona Polaków - Przemówienie Władysława Gomułki na Placu Defilad w Warszawie w 1956 r. https://youtu.be/pwQTHsMSDF8 ; 3:30 wypczenia ; 5minu: wrogowie czuwają; reakcyjne krzykacze ; 6:40- dość wiecowania i manifestacji; partia poprowadzi naród

  
Chiny pomogły Gomułce w sporze z ZSRR. Jak Mao uratował POLSKI PAŹDZIERNIK 1956 roku? 

Polski Październik w 1956 roku to jedno z najważniejszych wydarzeń w powojennej historii Polski. Do władzy doszedł Władysław Gomułka, który symbolizował polityczną odwilż. Jego sukces nie byłby możliwy gdyby nie wsparcie Chińskiej Republiki Ludowej. To Mao naciskał na Chruszczowa, aby przemiany w Polsce odbyły się bez radzieckiej interwencji. Polscy politycy wielokrotnie słyszeli słowa wsparcia ze strony chińskich komunistów. Była to pierwsza sytuacja w Bloku Wschodnim, gdy podważona została "nieomylność Moskwy". Mao Tse Tung chciał, aby Chiny były równorzędnym liderem ruchu komunistycznego w stosunku do Związku Radzieckiego. 

Chińska delegacja w tych trudnych październikowych dniach spotkała się z Chruszczowem w Moskwie. To tam radziecki przywódca miał zasugerować interwencję wojsk ZSRR w Polsce. Przekonywał Chińczyków, że Gomułka jest wrogiem Moskwy. Mao jednak nie specjalnie mu uwierzył. Realizował niezależną politykę wspierając Polaków.  https://www.youtube.com/watch?v=i1yx761njic&ab_channel=Powojnie
 
https://www.youtube.com/watch?v=8hCgR7TX6h4&ab_channel=andrzejponikiewski




5. 7. Polski październik

 
 
Żarty z Komunizmu - Seria 1 / Pan Doktor https://www.youtube.com/watch?v=9qpvJ7wBUL0&t=2s
Amerykański raport polska po 1956 roku: Gomułka, Wyszyński, ceny, nastroje - Cenne pierwsze 4 minuty; Inside Communist Poland's Cold War Liberalisation | Roving Report (1959) / ITN Archive
https://www.youtube.com/watch?v=LkUBXpWsDQQ




I. Sytuacja w Polsce po śmierci Józefa Stalina .
1. Zmiany w stylu sprawowania władzy
2. Osłabienie cenzury – działalność „Po Prostu”
3. Dyskusyjny Klub Krzywego Koła
4. Podziały wewnętrzne w PZPR
a) puławianie – zwolennicy liberalizacji i demokratyzacji
b) natolińczycy – przeciwnicy liberalizacji
 
II. Poznański czerwiec
1. Strajk w Zakładach Przemysłu Metalowego H. Cegielski – 28 czerwca 1956 r.
2. Demonstracja przekształca się w zbrojne starcie
3. W starciach zbrojnych zginęło ponad 70 osób
 
III.  Polski Październik
1. Obrady VIII Plenum KC PZPR – październik 1956 r. – wizyta Nikity Chruszczowa
2. Wybór Władysława Gomułki  na stanowisko I sekretarza PZPR
3. Porozumienie z Kościołem katolickim
a) uwolnienie prymasa Stefana Wyszyńskiego
b) przywrócenie religii w szkołach
c) prasa katolicka: „Tygodnik Powszechny”
4. Rezygnacja z pełnej kolektywizacji rolnictwa
5. Reforma aparatu bezpieczeństwa – utworzenie Służby Bezpieczeństwa
 
IV. Odejście od programu demokratyzacji
1. Proces stopniowego ograniczania swobód demokratycznych
2. Zamknięcie pisma „Po prostu”




  
https://www.youtube.com/watch?v=wiqMNf96ZsA

Bierut w kilka minut: polskie więzienie ratuje mu życie; zniszczyć Gomułkę... - https://www.youtube.com/watch?v=HC57ReEPzL8

 

5. 2. Początki władzy komunistów w Polsce 

znalazł odpowiednie słowa i proporcje."

Żołnierze Wyklęci [Obława - Jacek Kaczmarski] https://youtu.be/tbDx9ZHlk_w

https://klp.pl/kaczmarski/a-9273.html

Jacek Kaczmarski napisał Obławę mając zaledwie siedemnaście lat. Inspiracją do powstania utworu była pieśń Włodzimierza Wysockiego Polowanie na wilki ( uczestniczyć w kameralnym koncercie rosyjskiego barda podczas jego pobytu w Warszawie w 1974 roku. Wówczas spodobała mu się metafora zranionego wilka, na którego zastawiono zasadzkę. Mając w pamięci słowa utworu Wysockiego Kaczmarski napisał swoją wersję, zmieniając niektóre elementy na bardziej pasujące do polskiej rzeczywistości. Modyfikacji uległa również melodia utworu, lecz zachowała ona szybkie tempo, które miało nadać mu charakter ucieczki przed nagonką.

Utwór ten, podobnie jak Mury w pewien sposób sprawdził się niczym proroctwo. Raniony wilk ukrył się w nieznanym lesie, aby stamtąd głośno ostrzegać pozostałych członków stada o obławie. Podobny los spotkał Kaczmarskiego, który tuż przed wybuchem stanu wojennego wyjechał do Francji, a po 13 grudnia 1981 roku stał się jednym z najważniejszych głosów „Solidarności” poza granicami Polski.


I. Tzw. Polska Lubelska
1. Powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN) 21 lipca 1944 r. w Lublinie – przewodniczącym  Edward Osóbka-Morawski
2. Manifest Do Narodu Polskiego - 22 lipca 1944 r.
3. Przekształcenie PKWN w Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej (Edward Osóbka-Morawski)
 
II Zmiany granic Polski
1. Podpisanie przez PKWN polsko-radzieckiego porozumienia  w sprawie granicy polsko-radzieckiej (27 lipca 1944 r.)
2. Postanowienia konferencji teherańskiej w sprawie granic:
a) granica na linii Curzona na wschodzie
b) nabytki terytorialne kosztem Niemiec
c) problemy graniczne polsko-czechosłowackie (Zaolzie i Kotlina Kłodzka)
3. migracje ludności
a) wysiedlenia ludności niemieckiej (na mocy postanowień konferencji poczdamskiej)
b) emigracja ludności żydowskiej (po pogromie w Kielcach – 1946)
c) akcja „Wisła”
d) emigracja polityczna
 
III Walka polityczna w kraju
1. Opozycja antykomunistyczna
a) rozwiązanie Armii Krajowej przez gen. Leopolda Okulickiego  19 I 1945 r.
b) utworzenie organizacji Niepodległość (NIE)
c) utworzenie zrzeszenia Wolność i Niezawisłość (WiN)
d) działalność Stronnictwa Narodowego i Narodowych Sił Zbrojnych
2. Walka z opozycją
a) proces szesnastu  (czerwiec 1945 r.)
b) działalność NKWD
c) działalność Urzędu Bezpieczeństwa (UB), Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (KBW) i Milicji Obywatelskiej (MO)
 
IV Rozstrzygnięcie walki o władzę w Polsce
1. Ustanowienie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (TRJN) 28 VI 1945 r.
a) premierem Edward Osóbka Morawski
b) Stanisław Mikołajczyk  wicepremierem
2. Powstanie Polskiego Stronnictwa Ludowego  (PSL) – Stanisław Mikołajczyk
3. Referendum – 30 czerwca 1946 r. – wyniki zostały sfałszowane
4. Wybory do Sejmu Ustawodawczego 19 I 1947 r.
a) represje wobec działaczy Polskiego Stronnictwa Ludowego
b) utworzenie tzw. Bloku Demokratycznego w skład którego wchodziły:
- Polska Partia Robotnicza (PPR)
- Polska Partia Socjalistyczna (PPS)
- Stronnictwo Ludowe (SL)
- Stronnictwo Demokratyczne (SD)
c) w wyniku sfałszowania wyborów zwycięstwo odniósł Blok Demokratyczny
5. Utworzenie nowych władz w Polsce:
a) Bolesław Bierut  – prezydentem
b) Józef Cyrankiewicz  – premierem
c) wobec groźby aresztowania Stanisław Mikołajczyk musiał opuścić Polskę

IPNtv: Film animowany na podstawie komiksu "Na partyzanckich ścieżkach 1946 r." https://youtu.be/HK97cwKewrM

5. 3. Odbudowa powojenna 

 
I. Odbudowa zniszczeń wojennych
 
II. Przemiany gospodarcze
1. Reforma rolna -  Dekret PKWN z 6 września 1944 r.
a) wywłaszczenie wielkiej własności ziemskiej
b) parcelacja
2.  Nacjonalizacja przemysłu – ustawa o nacjonalizacji z 3 stycznia 1945 r.
3. Hilary Minc i tzw. bitwa o handel
4. Tworzenie Państwowych Gospodarstw Rolnych (PGR)
5. Kolektywizacja rolnictwa – tworzenie spółdzielni produkcyjnych
 
III. Industrializacja kraju
1. Powstanie Centralnego Urzędu Planowania (CUP)
2. Powstanie Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (PKPG) – Hilary Minc
3. Gospodarka centralnie zarządzana
4. Gospodarka planowa
a) plan 3-letni (1947-1949)
b) plan 6-letni (1950-1955)





5. 4. Polska w czasach stalinizmu 

I. Zjednoczenie ruchu robotniczego w Polsce
1. Odsunięcie Władysława Gomułki
a) referat Gomułki
b) oskarżenie Gomułki o odchylenia nacjonalistyczno-prawicowe
2. Kongres zjednoczeniowy  15 grudnia 1948 r.
a) Połączenie Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Partii Socjalistycznej –
Powstaje Polska Zjednoczona Partia Robotnicza (PZPR)
b) na czele PZPR Bolesław Bierut
 
II. Ujednolicenie polskiej sceny politycznej
1. Likwidacja nielegalnej opozycji (WiN, NSZ)
2. Utworzenie Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL)
3. Likwidacja odrębności Stronnictwa Pracy przez połączenie ze Stronnictwem Demokratycznym
 
III. Represje polityczne
1. Prześladowania działaczy Polskiego Państwa Podziemnego - Egzekucja gen. Augusta Emila Fieldorfa
2. Prześladowania duchowieństwa
- zamordowanie biskupa Jana Padewskiego
- pokazowy proces biskupa Czesława Kaczmarka
- aresztowanie prymasa Stefana Wyszyńskiego   (1953 – 1956)
 
IV. Propaganda Komunistyczna
1. Sztuka i kultura w służbie propagandy komunistycznej – socrealizm (realizm socjalistyczny)
2. Budowa Pałacu Kultury i Nauki
 
V. Indoktrynacja młodzieży
1. Związek Młodzieży Polskiej
2. Służba Polsce



6. 07. Mała stabilizacja

 

 
lata 50.: Life in Poland After De-Stalinisation | Roving Report (1959) https://www.youtube.com/watch?v=LkUBXpWsDQQ


I. Rządy Władysława Gomułki   -  mała stabilizacja
1. złagodzenie reżimu komunistycznego
2. wzrost działalności kulturalnej
3. działalność Klubu Krzywego Koła i tygodnika "Polityka"
4. sytuacja gospodarcza
5. znaczne nakłady na przemysł ciężki
a) wzrost produkcji zbrojeniowej
b) niewielka poprawa w przemyśle lekkim – nikły wzrost standardów życia
 
II. Polityka zagraniczna PRL
1. Normalizacja stosunków z NRD – układ w Zgorzelcu 1950 r.
2. układ o podstawach normalizacji stosunków z RFN – 1970 r.
3. plan Adama Rapackiego – plan wprowadzenia strefy bezatomowej w Europie Środkowo-Wschodniej
 
III. Konflikt władz z Kościołem katolickim
1. Działalność parlamentarnego koła poselskiego katolików „Znak”
2. Restrykcje wobec Kościoła
3. Kontrowersje wokół listu episkopatu polskiego do biskupów niemieckich z 1965 r.
IV. Tworzenie się opozycji
1. Podziały wewnętrze w PZPR
a) rewizjoniści
b) dogmatycy
2. List 34 intelektualistów – 1964 r.
3. list otwarty Jacka Kuronia  i Karola Modzelewskiego
V. Marzec 1968 r.
1. Wzrost nastrojów antyżydowskich w Polsce
2. Kontrowersje wokół „Dziadów” w reżyserii Kazimierza Dejmka
3. Relegowanie ze studiów Adama Michnika  i Henryka Szlajfera
4. Protesty studenckie – interwencje Zmotoryzowanych Oddziałów Milicji Obywatelskiej (ZOMO)
5. 15 tys. obywateli polskich pochodzenia żydowskiego opuściła Polskę.
 
VI. Wydarzenia na Wybrzeżu – grudzień 1970 r.
1. Wzrost cen żywności
2. Strajk w Stoczni Gdańskiej
3. Podpalenie gmachu Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Gdańsku
4. Wojsko otworzyły ogień do robotników idących do pracy – 17 XII 1970 r.
 
VII. Zmiany na najwyższych szczeblach władzy
1. Dymisja Władysława Gomułki
2. Nowym I sekretarzem KC KPZR Edward Gierek
3. Piotr Jaroszewicz  nowym premierem rządu



  
Tysiąclatki, w tym im. Powstańców Śląskich: https://youtu.be/EfgSQY7-_DU?si=92HHZBoU8dP063IA
"Na Zielonym Śląsku" (1961) /CAŁY FILM/ Cieszyn i Bielsko Białą, lata 60: 
https://youtu.be/JPpF2YBGlcw?si=UcaCa5r6Bcm7Rdoj



6. 08. Rządy Edwarda Gierka 

 
I. Dekada rządów Edwarda Gierka
 
II. Inwestycje gospodarcze
1. Zakup nowych licencji
2. Wzrost zadłużenia Polski
 
III. Początki opozycji
1. Zmiany w konstytucji – 1970 r.
2. Strajki i demonstracje w Radomiu, Ursusie i Płocku – 1976 r.
3. Powstanie Komitetu Obrony Robotników (KOR) – 1976 r.
4. Powstanie Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) – 1977 r.
5. Powstanie pierwszej opozycyjnej partii politycznej – Konfederacji Polski Niepodległej (KPN) – 1979 r. – Leszek Moczulski
 
IV Relacje z Kościołem katolickim
1. Poprawa stosunków między państwem a Kościołem
a) budowa nowych kościołów
b) wprowadzenie nowego podziału administracji kościelnej
2. Wybór Karola Wojtyły  na papieża – 16 X 1978 r.
3. Pontyfikat Jana Pawła II  – 1978-2005
4. Pielgrzymka Jana Pawła II do Polski – 1979 r.



 ff
   
świetne: 6 minut - Krótki wstęp - jak upadł komunizm i dalej Od Gierka i podwyżek 1976 (RADOM czerwiec '76); KOR i kompromis po 10 latach - Zach-Wsch; do...
https://www.youtube.com/watch?v=hfR-Q1mv__E
Regan o Polsce (!!!!) i Stanie wojennym - od 1981 do 1990 - do wybborów i Mazowieckiego: https://www.youtube.com/watch?v=urdNd_B2N-E

 

Solidarność i Stan wojenny: https://www.youtube.com/watch?v=kMm2y7T-GnQ&list=PLcF-jaSiTvnmcYBfO20KuOdfCbeUjziYG&index=26


 
odc. 35-36: Lato 1980 i Solidarność: https://www.youtube.com/watch?v=1bG4rbX-FQQ&list=PLXUOIKn-hJ-EDgsm4IVWvrVEn-oyR4J6C&index=35 ; https://www.youtube.com/watch?v=oAmLIokPqos&list=PLXUOIKn-hJ-EDgsm4IVWvrVEn-oyR4J6C&index=36

https://www.youtube.com/watch?v=cyJ5wiJtCOE&ab_channel=TVPolandAntena
  
Wolność - Solidarność - 1980  Narodziła się w Polsce / IPNtvPL ; https://www.youtube.com/watch?v=sYCqEHdgZqg
  
https://www.youtube.com/watch?v=cSjk6phf3iY&ab_channel=LegendyPolskiejMuzyki
"Ten utwór genialnie przekazuje to co się czuło w Polsce lat 80-tych. Klimat tej beznadziei, upodlenia jakiegoś, zażenowania - a jednocześnie poczucia, że się tu przynależy, że się niesie ze sobą to całe polskie dziedzictwo, że się ten kraj kocha :) Ciechowski fantastycznie, bez zadęcia to wyraził. Genialnie ; https://www.youtube.com/watch?v=M7MSG4Q-4as&ab_channel=IPNtvPL

 









7. 1.  Obalenie komunizmu w Polsce

 
'I.  Wydarzenia sierpniowe
1. Pogorszenie się sytuacji gospodarczej Polski w latach 70-ych
a. wzrost zadłużenia zagranicznego
b. zubożenie społeczeństwa
c. pogorszenie się zaopatrzenia
2. Wydarzenia sierpniowe
a. nasilanie się akcji protestacyjnej w sierpniu 1980 r.
– zwolnienie z pracy Anny Walentynowicz
– wzmożona akcja protestacyjna na Pomorzu pod kierunkiem Lecha Wałęsy
– ogłoszenie przez stoczniowców tzw. 21 postulatów
– idea strajków solidarnościowych
b. powstanie Międzyzakładowych Komitetów Strajkowych (MKS)
c. podpisanie przez wicepremiera gen. Wojciecha Jaruzelskiego i Lecha Wałęsę  w Gdańsku tzw. porozumienia sierpniowego  – 31 VIII 1980 r.
3. Powstanie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność – 17 IX 1980 r.
a. powołanie Krajowej Komisji Porozumiewawczej – Lech Wałęsa
b. uchwalenie statutu –  22 września 1980 r.
c. rejestracja statutu – 10 listopada 1980.
4. Zmiany u steru rządów
a. rezygnacja Edwarda Gierka ze stanowiska I sekretarza PZPR – zastąpił go Stanisław Kania
b. objęcie funkcji premiera przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego – II 1981 r.
 
II. Stan wojenny w Polsce – 13 XII 1981 – 22 VII 1983 r.
1. Sytuacja przed wprowadzeniem stanu wojennego
a. wprowadzenie reglamentacji na podstawowe produkty – system kartkowy
b. nadzwyczajny IX Zjazd PZPR – lipiec 1981 r.
c. I Zjazd Solidarności – wrzesień 1981 r.
d. objęcie funkcji I sekretarza KC PZPR przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego
2. Wprowadzenie stanu wojennego – 13 grudnia 1981 r.
a. przejęcie władzy przez Wojskową Radę Ocalenia Narodowego (WRON)
b. zawieszenie działalności związków zawodowych i innych organizacji społecznych
c. wprowadzenie cenzury prewencyjnej
d. aresztowania i internowanie działaczy opozycyjnych
e. pacyfikacja kopalni Wujek – 16 XII 1981 r. – śmierć 9 górników
3. Zniesienie stanu wojennego – 22 VII 1983 r.
 
III. PRL w latach 80-uch
1. sytuacja społeczno-gospodarcza
a. pogłębiający się kryzys na skutek sankcji gospodarczych nałożonych na PRL przez kraje zachodnie
b. nieudane próby reform gospodarczych
c. masowa emigracja polityczna i ekonomiczna
2. Przyznanie Lechowi Wałęsie Pokojowej Nagrody Nobla – 1983 r.
3. Zabójstwo kapelana Solidarności Jerzego Popiełuszki – 1984 r.
4. Pielgrzymki Jana Pawła II do Polski (1983 i 1987 r.)
5. Powstanie prorządowego Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ)
6. Odrodzenie NSZZ Solidarność
a. powstanie Krajowej Komisji Wykonawczej NSZZ Solidarność – 1987 r.
b. powstanie tzw. drugiego obiegu wydawniczego tzw. bibuła
c. fala strajków w sierpniu 1988 r.
d. korzystne zmiany w sytuacji międzynarodowej – reformy Michaiła Gorbaczowa w ZSRR
 
 
Gierek - Zwiastun PL : https://www.youtube.com/watch?v=sDa-hUS3-mo


IV. Obalenie komunizmu w Polsce
1. Obrady Okrągłego Stołu
a. zmiany we władzach PRL – na czele rządu Mieczysław Rakowski
b. spotkania przedstawicieli władz z przedstawicielami opozycji w Magdalence
c. obrady Okrągłego stołu – 6 II – 5 IV 1989 r.
– na czele strony koalicyjno-rządowej – gen. Czesław Kiszczak
– na czele strony solidarnościowo-opozycyjnej – Lech Wałęsa
– udział ekspertów
d. kluczowe punkty porozumienia z 5 IV 1989 r.
– przywrócenie urzędu prezydenta
– przeprowadzenie częściowo wolnych wyborów do sejmu i wolnych do senatu
2. Ponowna rejestracja Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Solidarność 17 IV 1989 r.
3. Wybory sejmu 4 VI 1989 r.
a. 65% miejsc zagwarantowano dla PZPR i jej sojuszników
b. działalność Obywatelskich Komitetów Wyborczych
c. zwycięstwo wyborcze Solidarności
– Solidarność zdobyła wszystkie miejsca podlegającej wyborowi 35% części sejmu
– Solidarność zdobyła 99 ze 100 miejsc w senacie
4. Sytuacja po wyborach do sejmu
a. utworzenie przez posłów solidarnościowych Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego (OKP)
b. wybór gen. Wojciecha Jaruzelskiego przez Zgromadzenie Narodowe na prezydenta
c. zerwanie koalicji przez dotychczasowych sojuszników z PZPR – Zjednoczone Stronnictwo Ludowe (ZSL) i Stronnictwo Demokratyczne (SD)
d. powołanie pierwszego niekomunistycznego rządu z Tadeuszem Mazowieckim jako premierem – 12 IX 1981 r.'

stwórz szablon gazety, która będzie miała 2 strony - 1. (po prawej) i ostatnią  (po lewej); (na 1. stronie będzie miała wywiad i kilka artykułów (nagłówków i kolumn); na ostatniej rubrykę humorystyczną z serią żartów o okrągłym stole (taki rysunek - kilka osób siedzi); itp.  


 
Pierwsze 7 minut: https://www.youtube.com/watch?v=o38U9bcjyhw&t=2s&ab_channel=DudekoHistorii ; w wersji humorystycznej: https://www.youtube.com/watch?v=FnztMIeDky4&ab_channel=Kana%C5%82Zero




  
od 0:55: rok cudów ZSRR rozpada się https://youtu.be/QgMRl5emXH8?si=WGHAXlXMLraq6Pa-&t=55 ; Joanna Szczepkowsk: "4 czerwca 1989 skończył się w Polsce komunizm". 
https://www.youtube.com/watch?v=JkuYYu8PL_I&ab_channel=TVPolandAntena


  
10 minut o wszystkich wydarzeniach roku 1990: https://www.youtube.com/watch?v=NQ8q5-IwKo0&ab_channel=kondeja
od ok. 3 minuty- Plan Balcerowicza 1.1.1990 - przewinąć obrazki - Najpierw sceny pustych półek; 600 % inflacji - Polska byłyskawicznie wyczłogała się z tarapatów upadku komuny, idąc w stronę zachodu ; w latach: 90-96Gospodarka Polska gospodarka urosła o 11 procent; gdy inne (Węgry) spadły o 16 %, czy Czechy - spadek o 1,5 %; portfel przeciętnego Polaka zbiedniał o 1/4; 
https://www.youtube.com/watch?v=vIhwCLjH-qI&ab_channel=MuzeumHistoriiPolskiwWarszawie


  
  
 



 
świetne ale o latach 80: Solidarity and the fall of communism in Poland
pierwszy niekomunistyczny premier po 45 roku w wschodniej Europie
 https://www.youtube.com/watch?v=WFKwyu4AZK4&ab_channel=MrAllsopHistoryClips
od 4 minuty najmocniej - Okrągły Stół fiaskiem; Rumuński scenariusz w Polsce? Część generałów odmawia pacyfikacji: https://www.youtube.com/watch?v=PivPfFopjR0&ab_channel=NewsweekPolska


 

Skrajne wypowiedzi nt. Okrągłęgo stołu: https://www.youtube.com/watch?v=SzNYbJV7fTU&ab_channel=wPolsce24
https://www.youtube.com/watch?v=EnTHX4C4nbg&ab_channel=TVPolandAntena
https://www.youtube.com/watch?v=rGvuZHkHmyY&ab_channel=Kr%C3%B3tkieLekcje






7. 1.  Obalenie komunizmu w Polsce

7. 2. Upadek komunizmu w Europie
7. 3. III Rzeczpospolita

7. 4.  Europa i świat na przełomie XX i XXI wieku
sss

7. 2. Upadek komunizmu w Europie

 
 
Wyścig w kosmosie: https://youtu.be/9kKpnww3MpM?si=rrpadsk5bRS6esmU&t=394
Rozpad ZSRR — Geneza https://www.youtube.com/watch?v=ZbgkSKj2RrQ&ab_channel=EuropeanNetworkRemembranceandSolidarity


'I. Kryzys ZSRR
1. Pogarszanie się sytuacji gospodarczej i społecznej
a. negatywne skutki centralnego planowania
b. korupcja i niegospodarność
c. spadek wydajności
2. Konflikt w Afganistanie
a. Geneza interwencji ZSRR w Afganistanie
– obalenie monarchii w Afganistanie przez armię
– objęcie władzy przez  komunistów – 1978 r.
– wybuch antykomunistycznego powstania – 1979 r.
b. wkroczenie wojsk radzieckich do Afganistanu – 25 XII 1979 r.
– przekazanie władzy Babrakowi Karmalowi
– potępienie interwencji ZSRR przez ONZ
– wsparcie Stanów Zjednoczonych dla mudżahedinów
c. wycofanie się wojsk radzieckich z Afganistanu – 1989 r.
d. przejęcie władzy w Afganistanie przez talibów
3. Sytuacja w ZSRR w latach 80-ych
a. zmiany u steru rządów po śmierci Leonida Breżniewa – 10 XI 1982 r.
– Jurij Andropow
– Konstantin Czernienko
b. przejęcie funkcji sekretarza generalnego KPZR przez Michaiła Gorbaczowa
– próba reform – pierestrojka, głasnost, uskorienie
– wybór Gorbaczowa na nowo utworzony urząd prezydenta ZSRR
 
II. Jesień Ludów
1. Podpisanie Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE) – 1975 r.
a. zawierał zobowiązanie do przestrzegania praw człowieka
b. powstawanie komitetów helsińskich
c. powstanie w Czechosłowacji Karty 77 – organizacja działająca na rzecz przestrzegania praw człowieka – Vaclav Hawel
2. Aksamitna rewolucja w Czechosłowacji – listopad 1989 r.
a. pokojowe manifestacje
b. zastąpienie Gustáva Husáka na stanowisku prezydenta przez Vaclava Havla
c. działalność Forum Obywatelskiego
d. wybory – 8 VI 1990 r.
3. Obalenie komunizmu w NRD
a. ustąpienie pod naciskiem społecznym Ericha Honeckera  ze stanowiska sekretarza generalnego SED – 18 X 1989 r.
b. ogłoszenie otwarcia granic z RFN
c. obalenie muru berlińskiego  - 9 XI 1989 r.
d. wejście w życie traktatu zjednoczeniowego RFN i NRD – X 1990 r.
4. Obalenie komunizmu na Węgrzech i w Bułgarii – 1990 r.
5. Obalenie komunizmu w Rumunii
a. egzekucja Nicolae Ceauşescu
b. objęcie władzy przez Front Ocalenia Narodowego
6. Upadek komunizmu i wybuch wojny domowej w Jugosławii
7. Obalenie komunizmu i kryzys w Albanii.
8. Likwidacja komunistycznych organizacji międzynarodowych
a. rozwiązanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – 28 czerwca 1991 r.
b. rozwiązanie Układu Warszawskiego – 1 lipca 1991 r.
 
III. Rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
1. Pucz z Giennadijem Janajewem na czele
a. zdecydowane przeciwdziałanie Borysa Jelcyna
b. samorozwiązanie Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego
c. opowiedzenie się wojska po stronie Jelcyna                     
2. Utworzenie Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) 1991 r.
3. Rozwiązanie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – 26 XII 1991 r.
4. Uniezależnienie się części republik radzieckich'

7. 3. III Rzeczpospolita

 
'I. Wielka transformacja
1. Rząd Tadeusza Mazowieckiego
a. koalicyjny charakter rządu – współudział komunistów
b. Leszek Balcerowicz ministrem finansów
c. Krzysztof Skubiszewski ministrem spraw zagranicznych
2. Sytuacja gospodarcza
a. hiperinflacja
b. bezrobocie
3. Nowelizacja konstytucji – 29 XII 1989 r.
a. przywrócenie nazwy Rzeczpospolita Polska
b. przywrócenie korony orłowi w herbie Polski
c. zniesienie zapisu o kierowniczej roli Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
d. ustanowienie zasady pluralizmu politycznego
e. ustanowienie gospodarki wolnorynkowej
4. Zmiany w organizacji organów ścigania
a. przywrócenie nazwy „policja” zamiast milicja obywatelska
b. likwidacja Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) i Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO)
4. Reformy gospodarcze Leszka Balcerowicza
a. stabilizacja gospodarki
– stabilizacja złotego
– zahamowanie inflacji  - podatek od ponadwymiarowych wynagrodzeń – tzw. popiwek
b. przywrócenie gospodarki wolnorynkowej
– prywatyzacja
– przebudowa systemu podatkowego
– przebudowa systemu ubezpieczeń społecznych
c. poprawa sytuacji gospodarczej
 
II. Rozpad obozu solidarnościowego
1. Przemiany ustrojowe
a. uchwalenie tzw. małej konstytucji – 17 X 1992 r.
b. uchwalenie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej 2 IV 1997 r.
2. Powstanie systemu wielopartyjnego w Polsce
a. Porozumienie Centrum – Jarosław Kaczyński
b. Ruch obywatelski Akcja Demokratyczna – Zbigniew Bujak
3. Pierwsze powszechne wybory prezydenckie – 9 XII 1990 r.
a. zwycięstwo Lecha Wałęsy
b. przekazanie insygniów prezydenckich II Rzeczpospolitej Polskiej przez ostatniego prezydenta emigracyjnego – Ryszarda Kaczorowskiego – 22 XII 1990 r.
4. Wybory parlamentarne w listopadzie 1991 r. – zwycięstwo partii wywodzących się z obozu solidarnościowego
– Unia Demokratyczna (UF)
– Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (ZChN)
– Porozumienie Centrum (PC)
– Kongres Liberalno-Demokratyczny (KLD)
5. Przyśpieszone wybory parlamentarne we wrześniu 1993 r. – zwycięstwo obozu postkomunistycznego
– Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)
– Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL)
6. Wybory parlamentarne w 1997 r. – ponowne zwycięstwo obozu solidarnościowego
– Akcja Wyborcza Solidarność (AWS)
– Unia Wolności (UW)
 
III. Międzynarodowa pozycja III Rzeczpospolitej
1. Sytuacja polityczna w Europie
a. rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
b. rozwiązanie Układu Warszawskiego
c. rozwiązanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG)
2. Wycofanie wojsk radzieckich z Polski – 1993 r.
3. Przystąpienie Polski do NATO – 1999 r.
4. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej 1 V 2004 r.'


  • 7. 1.  Obalenie komunizmu w Polsce
  • 7. 2. Upadek komunizmu w Europie
  • 7. 3. III Rzeczpospolita
  • 7. 4.  Europa i świat na przełomie XX i XXI wieku
  • 4G 47.Transformacja gospodarcza i społeczna
  • 4G 46.Przemiany polityczne i ustrojowe
  • 4G 45.Okrągły Stół i wybory czerwcowe
















Zasadnicza służba wosjkowa: Tryptyk: pobór, wcielenie, rezerwa - reportaż z pierwszej połowy lat 90. VHS PAL SECAM  https://www.youtube.com/watch?v=Ip8FcjNl7ro&ab_channel=VHSPALSECAM





  • chronologia wydarzeń
    • Świat
      • 25 kwietnia 1945 r. – Konferencja założycielska Organizacji Narodów Zjednoczonych
      • 17 lipca -2 sierpnia 1945 r. – Konferencja poczdamska
      • 1948 r. – wprowadzenie blokady zachodnich sektorów Berlina
      • 1949 r. (4 kwietnia) podpisanie traktatu północnoatlantyckiego (powstanie NATO)
      • 1949 r. – utworzenie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG)
      • 1949 r. – proklamowanie Republiki Federalnej Niemiec (RFN)
      • 1949 r. – proklamacja Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD)
      • 1953 r. – śmierć Józefa Stalina
      • 1953 r. – powstanie berlińskie
      • 1955 r. – Utworzenie Układu Warszawskiego
      • 1956 r. – XX Zjazd Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego (referat Chruszczowa)
      • 1956 r. – powstanie na Węgrzech
    •  Polska
      • 21 lipca 1944 r. – Powstanie Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN)
      • 22 lipca 1944 r. Ogłoszenie Manifestu do Narodu Polskiego (Manifestu PKWN)
      • 31 XII 1944 r. przekształcenie PKWN w Rząd Tymczasowy
      • 19 I 1945 r. – rozwiązanie Armii Krajowej przez gen. Leopolda Okulickiego  
      • 1945 r. (czerwiec) – proces szesnastu
      • 28 VI 1945 r. – utworzenie Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej (TRJN)
      • 1945 (22 sierpnia) – Utworzenie Polskiego Stronnictwa Ludowego  (PSL)
      • 30 czerwca 1946 r. – Referendum
      • 19 stycznia 1947 – wybory do sejmu ustawodawczego
      • 15 grudnia 1948 r. – powstanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR)
      • 1950 r. – układ w Zgorzelcu (układ graniczny z NRD)
      • 1953 – aresztowanie prymasa Stefana Wyszyńskiego
      • 28 czerwca 1956 r. – Strajk w Zakładach Przemysłu Metalowego H. Cegielskiego w Poznaniu
      • październik 1956 r. – VIII Plenum Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
  • Galeria postaci
  • Słowniczek pojęć




OSTATNI BÓJ : Fabularyzowany dokument o oddziale, który stoczył ostatnią bitwę kampanii wrześniowej 1939 roku (2-6.IX.1939). Od ok. 20 minuty przewijać: bez map; bój z tankietką*2; wroga ludność i reakcja wojska; https://www.youtube.com/watch?v=81C1VD0OPN8&ab_channel=GrzegorzGajewski





 




Konspekty zamieszczone na stronie, oznaczone cudzysłowem ('x'), są autorstwa Wiesława Zdziabka (materiały przygotowane przez tego doświadczonego metodyka historii pochodzą ze strony: https://www.e-historia.com.pl/).