5. 1. Nowy podział świata
od 1:30 do 8 Podział świata, Zimna wojna do Blokady Berlina i Bomby atomowej : https://youtu.be/1XZIXeLUbXY?si=rJNCf4eP2_cIIqMy&t=94
od 14:00 ZSRR wygrywa wyścig ale wydaje cały budżet na armię a nie na obywatelii, krysys narasta - trzeba budować mur w 1960...
1. Wielka Trójka:
Józef Stalin (ZSRR)
Harry Truman (USA)
Clement Attlee (W. Brytania)
2. Najważniejsze postanowienia:
a) Przekazanie pod kontrolę Polski wschodnich i północnych ziem niemieckich
b) Przymusowe przesiedlenie ludności niemieckiej z Polski, Czechosłowacji i Węgier
c) podział Niemiec i Austrii na cztery strefy okupacyjne:
- USA
- W. Brytania
- ZSRR
- Francja
II. Reparacje wojenne
III Podpisanie traktatów pokojowych z sojusznikami III Rzeszy (Bułgarią, Włochami, Rumunią, Węgrami i Finlandią) 10 lutego 1947 r.
IV. Postanie Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ)
1. Deklaracja Narodów Zjednoczonych z 1942 r.
Konferencja założycielska Organizacji Narodów Zjednoczonych – 25 kwietnia 1945 r.
2. Podpisanie Karty Narodów Zjednoczonych -26 czerwca 1945 r.
3. Najważniejsze organa ONZ
a) sekretarz generalny
b) Rada Bezpieczeństwa
c) Zgromadzenie Ogólne
V. Nowy podział świata
1. Ekspansja komunizmu w Europie – wprowadzenie reżimu komunistycznego w:
a) Polsce
b) wschodnich Niemczech
c) Czechosłowacji (Klement Gottwald)
d) Rumunii
e) Bułgarii
f) Albanii
g) Jugosławii
h) na Węgrzech
VI. Reakcja Zachodu
1. Przemówienie Winstona Churchilla w Fulton (marzec 1946 r.) – „żelazna kurtyna”
2. Doktryna Trumana
3. Plan George’a Marshalla – Europejski Plan Odbudowy (czerwiec 1947 r.)
4. Powstanie Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OEEC)
VII. Sytuacja na świecie
1. Procesy dekolonizacyjne
a) uniezależnienie się Indii
b) uniezależnienie się Indochin
2. Powstanie tzw. układu dwubiegunowego
3. Początek konfliktu nazwanego „zimną wojną”
5. 6. Koniec stalinizmu
1956: Śmierć Stalina i czystka na Kremlu:
od 0:50: The Death of Stalin Trailer 2 Extended 2017 Movie - Official https://youtu.be/KPtECVL-Ljs?t=52
Death of Stalin but it's just Zhukov's Chief of Staff
Beria był krwawym mordercą, ale uratował życie przynajmniej miliona osób? https://www.rp.pl/historia/art1315981-jak-lawrientij-beria-chcial-rozbic-zsrr
I. ZSRR po II wojnie światowej
1. Powrót do polityki represji wobec przeciwników politycznych – żdanowszczyzna
2. Przekształcenie Wszechrosyjskiej Komunistycznej Partii (bolszewików) w Komunistyczną Patię Związku Radzieckiego (KPZR) -1952 r.
3. Śmierć Stalina – 5 marca 1953 r.
4. „Odwilż”
3. XX Zjazd KPZR – luty 1956 r. – tajny referat Nikity Chruszczowa
II. Powstanie Układu Warszawskiego – 14 maja 1955 r.
1. Układ Warszawski – Układ o Przyjaźni, Współpracy i Pomocy Wzajemnej
2. doktryna – oficjalnie obronna, a faktycznie ofensywna
3. Udział państw bloku komunistycznego
III. Powstanie węgierskie -23 października – 10 listopada 1956 r.
1. Liberalizacja polityki na Węgrzech - Imre Nagy
2. Hamowanie przemian – Mátyás Rákosy
3. Sprowadzenie interwencji wojsk radzieckich przez Jánosa Kádára
4. Stłumienie powstania węgierskiego przez wojska radzieckie
a) represje i emigracja polityczna
b) egzekucja Imre Nagyego
IV. Przejściowe odprężenie w relacjach międzynarodowych.
1. Hasło „pokojowego współistnienia”
2. Ponowne ochłodzenie po stłumieniu powstania węgierskiego i zestrzeleniu amerykańskiego samolotu szpiegowskiego
6. 01. Droga ku wspólnej Europie
I. Początki Integracji europejskiej
1. Powstanie pierwszych międzynarodowych organizacji gospodarczych.
a) Powstanie Organizacji Europejskiej Współpracy Gospodarczej (OECC) – 1948 r.
b) Powstanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) – 1960 r.
2. Ojcowie integracji europejskiej –
- Konrad Adenauer (RFN)
- Robert Schuman (Francja)
- Alcide De Gasperi (Włochy)
3. Utworzenie Rady Europy – 1949 r.
II Od Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali do Unii Europejskiej
1) Powstanie Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS) – 1952 r.
2) traktaty rzymskie – 1957
a) sygnatariusze: Francja, RFN, Włochy, Belgia, Holandia, Luksemburg
b) utworzenie:
- Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej (EWG)
- Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom)
c) utworzenie Parlamentu Europejskiego
d) Porozumienie w Schengen – 1985 r.
e) Traktat z Maastricht (1992 r.) – na jego mocy utworzono 1 XI 1993 r. Unię Europejską.
III. Powstanie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) – 1959 r.
IV. Powstanie Parlamentu Europejskiego.
V. Współpraca gospodarcza państw komunistycznych - utworzenie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – 1949 r.
VI. Proces umacniania się demokracji.
6. 02. Daleki Wschód po II wojnie światowej
I. Wojna domowa w Chinach
1. Partia narodowa – Kuomintang – Czang Kaj-Szek
2. Partia komunistyczna – Komunistyczna Partia Chin - Mao Tse-tung
3. Zwycięstwo komunistów i utworzenie Chińskiej Republiki Ludowej – 1949 r.
4. Przemiany gospodarcze i społeczne w Chinach
a) nacjonalizacja przemysłu
b) reforma rolna
c) realizacja programu tzw. Wielkiego skoku
d) chińska rewolucja kulturalna
II. Rozwój Japonii
1. amerykańska okupacja Japonii
2. budowa ustroju demokratycznego
3. intensywny rozwój gospodarczy – Japonia drugą potęgą gospodarczą świata
III. Wojna koreańska
1. Podział Korei wzdłuż 38 równoleżnika
a) na północy utworzono komunistyczną Koreańską Republikę Ludowo-Demokratyczną – Kim Ir Sen
b) na południu utworzono Republikę Korei
2. Agresja Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej i wybuch wojny – 1950 r.
3. Ofensywa sił ONZ – gen. Douglas MacArthur
4. włączenie się do wojny Chin
5. zawarcie pokoju w 1953 r. – powrót do granicy wzdłuż 38 równoleżnika
IV. Konflikt wietnamski
1. Wojna o niepodległość Indochin – klęska Francji - 1954 r.
2. Podział Indochin
a) Wietnam Południowy
b) Demokratyczna Republika Wietnamu – Ho Chi Minh
3. Wybuch wojny wietnamskiej 1960 r.
a) działalność Vietcongu
b) udział wojsk amerykańskich
c) zwycięstwo komunistów– powstanie Wietnamskiej Republiki Socjalistycznej - 1975 r.
V. Dekolonizacja Indochin
1. Powstanie Laosu
2. Powstanie Kambodży – rządy Czerwonych Khmerów pod przywództwem Pol Pota
6. 03. Rozpad systemu kolonialnego
I Indie1. Działalność Indyjskiego Kongresu Narodowy – Mahatma Gandhi – bierny opór
2. 1947 r. – powstanie:
a) Indii - hindusi
b) Pakistanu – muzułmanie
II. Dekolonizacja Afryki
1. Przed wybuchem II wojny światowej niepodległość miały: Egipt, Etiopia i Liberia
2. walka o niepodległość Algierii
3. Rok Afryki -1960 r. 17 krajów otrzymuje niepodległość
4. konflikty wewnętrzne w nowych państwach afrykańskich
5. Powstanie Organizacji Jedności Afrykańskiej (OJA) – 1963 r.
III. Państwa Trzeciego Świata
1. Utworzenie Ruchu Państw Niezaangażowanych (NAM)
2. Zróżnicowane tempo rozwoju Państw Trzeciego Świata
6. 04. Konflikty na Bliskim Wschodzie
I. Powstanie państwa Izrael.
1. narodziny syjonizmu w XIX w.
2. Deklaracja Arthura Belfour’a – 1917 r.
3. 1947 r. rezolucja ONZ o utworzeniu dwóch państw – żydowskiego i palestyńskiego.
4. Proklamacja powstania państwa Izrael – 1948 r.
II. wojny muzułmańsko-izraelskie
1. wojna izraelsko-palestyńska – 1948 r.
a) zwycięstwo Izraela i zabór ziem palestyńskich
b) pomoc diaspory żydowskiej dla Izraela
c) kibuce
2. Wojna o Kanał Sueski
a) nacjonalizacja Kanału Sueskiego przez Gamala Abdela Nasera
b) atak Izraela, Wielkiej Brytanii i Francji na Egipt – 1956 r.
c) ultimatum ZSRR i USA wobec agresorów
3. Wojna sześciodniowa – 1967 r.
a) przygotowania do wojny z Izraelem Egiptu, Syrii i Jordanii
b) atak prewencyjny Izraela 5 VI 1967 r.
c) Izrael zajął: półwysep Synaj, Zachodni Brzeg Jordanu, wzgórza Golan
4. Wojna Jom Kipur – 1973 r.
a) Próba odzyskania przez Egipt i Syrię ziem utraconych w wyniku wojny sześciodniowej
b) nieudany atak Egiptu na Synaj i Syrii na wzgórza Golan
5. Porozumienie w Camp David w USA – 1978 r.
6. Intifada
a) powstanie Organizacji Wyzwolenia Palestyny (OWP) Jasir Arafat
b) walki w Bejrucie (1982-1985)
c) 1987 r- wybuch intifady – masowego powstania palestyńskiego przeciwko Izraelowi.
d) działalność terrorystyczna
III. Rewolucja islamska w Iranie
1. Fundamentalizm islamski w Iranie – szyici
2. Obalenie monarchii w Iranie i ustanowienie rządów fanatycznych szyitów z ajatollahem Ruhollahem Chomeinim jako Najwyższym Prawnikiem Muzułmańskim - 1979 r.
IV. wojna irańsko-iracka
1. świeckie rządy Saddama Husajna w Iraku
2. wojna iracko-irańska 1980-1988
V. Wojna w Zatoce Perskiej
1. Zajęcie Kuwejtu przez Irak – 1990 r.
2. Operacja Pustynna burza – 1991 r. i upadek reżimu Husajna w Iraku
6. 05. Blok wschodni w latach 60. i 70.
od 14:00 ZSRR wygrywa wyścig ale wydaje cały budżet na armię a nie na obywatelii, krysys narasta - trzeba budować mur w 1960...
I. Sytuacja w ZSRR po II wojnie światowej
1. Rządy Nikity Chruszczowa
a) sukcesy ZSRR w podboju kosmosu –
- wystrzelenie pierwszego sputnika – 1957 r.
- lot Jurija Gagarina – 1961 r.
b) polityka wyhamowywania wyścigu zbrojeń
c) polityka rolna
d) polityka wobec mniejszości narodowych
2. Rządy Leonida Breżniewa
a) objęcie stanowiska I sekretarza KC KPZR przez Leonida Breżniewa
b) prześladowania dysydentów
c) wzrost wpływów nomenklatury partyjnej
d) doktryna Breżniewa
II. Kryzys kubański
1. Przejęcie władzy na Kubie przez komunistów pod przewodnictwem Fidela Castro
2. Inwazja sił antykomunistycznych w Zatoce Świń – 1961 r.
3. Kryzys kubański
a) rozmieszczenie z inicjatywy Nikity Chruszczowa wyrzutni rakiet na Kubie 1961 r.
b) blokada morska Kuby z inicjatywy prezydenta USA Johna Fitzgeralda Kennedy’ego
c) założenie „gorącej” linii między Moskwą a Waszyngtonem
III. Walka ZSRR i USA o wpływy na świecie
1. Poparcie ZSRR dla Ernesta Che Guevary w Ameryce Środkowej
2. Przejęcie władzy w Chile przez Augusto Pinocheta dzięki poparciu USA
3. Wyścig zbrojeń – gwiezdne wojny
4. Układy w sprawie ograniczenia zbrojeń strategicznych – SALT I i SALT II
IV. Praska Wiosna w Czechosłowacji – 1968 r.
1. Objęcie funkcji I sekretarza KC Komunistycznej Partii Czechosłowacji (KPCz) przez Aleksandra Dubczeka
2. demokratyzacja życia publicznego w Czechosłowacji
3. Interwencja wojsk Układu Warszawskiego w Czechosłowacji 20-21 VIII 1968 r.
4. Objęcie kierownictwa politycznego w Czechosłowacji przez Gustáva Husáka.
6. 06. Przemiany społeczne i kulturowe lat 60.
I. Rewolucja obyczajowa
1. Rewolucja naukowo-techniczna
2. Rewolucja seksualna
3. Nowe nurty w muzyce
II. Ruchy kontestatorskie
1. Hipisi
2. Pacyfizm
3. Bunty studenckie
4. Ruchy feministyczne
III. Terroryzm lewacki
IV. Walka z segregacją rasową – działalność Martina Luthera Kinga
V. Sobór Watykański II – 1962 - 1965
1. Zwołanie soboru przez Jana XXIII
2. Najważniejsze reformy soborowe
a) Zniesienie indeksu ksiąg zakazanych
b) Wprowadzenie języków narodowych w nabożeństwach
c) zmiany w liturgii
3. Narodziny ruchu ekumenicznego
4. Sprzeciw biskupa Marcela Lefèbvre’a – został ekskomunikowany
5. 5. Niemcy po II wojnie światowej
NIemcy chcą się połączyć
DDR (East Germany 1989-1990) Rammstein - Deutschland (COVER)/Fritzi - Eine Wendewundergeschichte/CMV
I. Okupacja Niemiec
1. Cele okupacji:
- denazyfikacja
- demilitaryzacja
- dekartelizacja
- demokratyzacja
2. Podział Niemiec i Austrii oraz Berlina i Wiednia na strefy okupacyjne:
- radziecką
- amerykańską
- francuską
- brytyjską
3. Powołanie Sojuszniczej Rady Kontroli
II. Blokada Berlina
1. Reforma walutowa w radzieckiej strefie okupacyjnej
2. blokada Berlina – 23 czerwca 1948 r.
3. most powietrzny
III. Powstanie Republiki Federalnej Niemiec (RFN)
1. Utworzenie Bizonii (styczeń 1947 r.) – połączenie stref okupacyjnych USA i Wielkiej Brytanii
2. Utworzenie Trizonii (kwiecień 1949 r.) strefy okupacyjne USA, W. Brytanii i Francji
3. Proklamowanie utworzenia Republiki Federalnej Niemiec (RFN) – 20 września 1949 r.
a) Konrad Adenauer pierwszym kanclerzem
b) stolicą RFN Bonn
c) główne partie polityczne:
- CDU/ CSU – partia chadecka
- SPD – partia socjaldemokratyczna
- FDP – partia liberalna
IV. Utworzenie Niemieckie Republiki Demokratycznej (NRD)
1. Proklamacja Niemieckiej Republiki Demokratycznej (NRD) – 7 października 1949 r.
2. Stolicą wschodnia część Berlina
3. Powstanie berlińskie – czerwiec 1953 r.
4. Budowa muru berlińskiego 1961 r.
Konspekty zamieszczone na stronie, oznaczone cudzysłowem ('x'), są autorstwa Wiesława Zdziabka (materiały przygotowane przez tego doświadczonego metodyka historii pochodzą ze strony: https://www.e-historia.com.pl/).