Sabaton i Korea północna - nieco zbyt straszne dla nastoletnich widzów
https://www.youtube.com/watch?v=pYXeSaQAGjk&ab_channel=BCFreedomHighSchool
7. 1. Obalenie komunizmu w Polsce
7. 2. Upadek komunizmu w Europie
7. 3. III Rzeczpospolita
7. 4. Europa i świat na przełomie XX i XXI wieku
sss
'I. Kryzys ZSRR
1. Pogarszanie się sytuacji gospodarczej i społecznej
a. negatywne skutki centralnego planowania
b. korupcja i niegospodarność
c. spadek wydajności
2. Konflikt w Afganistanie
a. Geneza interwencji ZSRR w Afganistanie
– obalenie monarchii w Afganistanie przez armię
– objęcie władzy przez komunistów – 1978 r.
– wybuch antykomunistycznego powstania – 1979 r.
b. wkroczenie wojsk radzieckich do Afganistanu – 25 XII 1979 r.
– przekazanie władzy Babrakowi Karmalowi
– potępienie interwencji ZSRR przez ONZ
– wsparcie Stanów Zjednoczonych dla mudżahedinów
c. wycofanie się wojsk radzieckich z Afganistanu – 1989 r.
d. przejęcie władzy w Afganistanie przez talibów
3. Sytuacja w ZSRR w latach 80-ych
a. zmiany u steru rządów po śmierci Leonida Breżniewa – 10 XI 1982 r.
– Jurij Andropow
– Konstantin Czernienko
b. przejęcie funkcji sekretarza generalnego KPZR przez Michaiła Gorbaczowa
– próba reform – pierestrojka, głasnost, uskorienie
– wybór Gorbaczowa na nowo utworzony urząd prezydenta ZSRR
II. Jesień Ludów
1. Podpisanie Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE) – 1975 r.
a. zawierał zobowiązanie do przestrzegania praw człowieka
b. powstawanie komitetów helsińskich
c. powstanie w Czechosłowacji Karty 77 – organizacja działająca na rzecz przestrzegania praw człowieka – Vaclav Hawel
2. Aksamitna rewolucja w Czechosłowacji – listopad 1989 r.
a. pokojowe manifestacje
b. zastąpienie Gustáva Husáka na stanowisku prezydenta przez Vaclava Havla
c. działalność Forum Obywatelskiego
d. wybory – 8 VI 1990 r.
3. Obalenie komunizmu w NRD
a. ustąpienie pod naciskiem społecznym Ericha Honeckera ze stanowiska sekretarza generalnego SED – 18 X 1989 r.
b. ogłoszenie otwarcia granic z RFN
c. obalenie muru berlińskiego - 9 XI 1989 r.
d. wejście w życie traktatu zjednoczeniowego RFN i NRD – X 1990 r.
4. Obalenie komunizmu na Węgrzech i w Bułgarii – 1990 r.
5. Obalenie komunizmu w Rumunii
a. egzekucja Nicolae Ceauşescu
b. objęcie władzy przez Front Ocalenia Narodowego
6. Upadek komunizmu i wybuch wojny domowej w Jugosławii
7. Obalenie komunizmu i kryzys w Albanii.
8. Likwidacja komunistycznych organizacji międzynarodowych
a. rozwiązanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – 28 czerwca 1991 r.
b. rozwiązanie Układu Warszawskiego – 1 lipca 1991 r.
III. Rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
1. Pucz z Giennadijem Janajewem na czele
a. zdecydowane przeciwdziałanie Borysa Jelcyna
b. samorozwiązanie Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego
c. opowiedzenie się wojska po stronie Jelcyna
2. Utworzenie Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) 1991 r.
3. Rozwiązanie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – 26 XII 1991 r.
4. Uniezależnienie się części republik radzieckich'
7. 3. III Rzeczpospolita
'I. Wielka transformacja
1. Rząd Tadeusza Mazowieckiego
a. koalicyjny charakter rządu – współudział komunistów
b. Leszek Balcerowicz ministrem finansów
c. Krzysztof Skubiszewski ministrem spraw zagranicznych
2. Sytuacja gospodarcza
a. hiperinflacja
b. bezrobocie
3. Nowelizacja konstytucji – 29 XII 1989 r.
a. przywrócenie nazwy Rzeczpospolita Polska
b. przywrócenie korony orłowi w herbie Polski
c. zniesienie zapisu o kierowniczej roli Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
d. ustanowienie zasady pluralizmu politycznego
e. ustanowienie gospodarki wolnorynkowej
4. Zmiany w organizacji organów ścigania
a. przywrócenie nazwy „policja” zamiast milicja obywatelska
b. likwidacja Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) i Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO)
4. Reformy gospodarcze Leszka Balcerowicza
a. stabilizacja gospodarki
– stabilizacja złotego
– zahamowanie inflacji - podatek od ponadwymiarowych wynagrodzeń – tzw. popiwek
b. przywrócenie gospodarki wolnorynkowej
– prywatyzacja
– przebudowa systemu podatkowego
– przebudowa systemu ubezpieczeń społecznych
c. poprawa sytuacji gospodarczej
II. Rozpad obozu solidarnościowego
1. Przemiany ustrojowe
a. uchwalenie tzw. małej konstytucji – 17 X 1992 r.
b. uchwalenie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej 2 IV 1997 r.
2. Powstanie systemu wielopartyjnego w Polsce
a. Porozumienie Centrum – Jarosław Kaczyński
b. Ruch obywatelski Akcja Demokratyczna – Zbigniew Bujak
3. Pierwsze powszechne wybory prezydenckie – 9 XII 1990 r.
a. zwycięstwo Lecha Wałęsy
b. przekazanie insygniów prezydenckich II Rzeczpospolitej Polskiej przez ostatniego prezydenta emigracyjnego – Ryszarda Kaczorowskiego – 22 XII 1990 r.
4. Wybory parlamentarne w listopadzie 1991 r. – zwycięstwo partii wywodzących się z obozu solidarnościowego
– Unia Demokratyczna (UF)
– Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (ZChN)
– Porozumienie Centrum (PC)
– Kongres Liberalno-Demokratyczny (KLD)
5. Przyśpieszone wybory parlamentarne we wrześniu 1993 r. – zwycięstwo obozu postkomunistycznego
– Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)
– Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL)
6. Wybory parlamentarne w 1997 r. – ponowne zwycięstwo obozu solidarnościowego
– Akcja Wyborcza Solidarność (AWS)
– Unia Wolności (UW)
III. Międzynarodowa pozycja III Rzeczpospolitej
1. Sytuacja polityczna w Europie
a. rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
b. rozwiązanie Układu Warszawskiego
c. rozwiązanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG)
2. Wycofanie wojsk radzieckich z Polski – 1993 r.
3. Przystąpienie Polski do NATO – 1999 r.
4. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej 1 V 2004 r.'
7. 4. Europa i świat na przełomie XX i XXI wieku
'I. Skutki upadku ZSRR i rozpadu bloku wschodniego
1. Likwidacja układu dwubiegunowego
a. spadek znaczenia Rosji
b. dominacja polityczna Stanów Zjednoczonych
2. Poszerzenie Unii Europejskiej i NATO o część państw dawnego bloku wschodniego
3. Podpisanie Północnoatlantyckiej Strefy Wolnego handlu (NAFTA) – 1994 r.
– Stany Zjednoczone
– Kanada
– Meksyk
II. Rozpad Jugosławii
1. Nasilenie się tendencji decentralistycznych i konfliktów narodowościowych i religijnych
a. Albańczycy w Kosowie
b. Słoweńcy
c. Chorwaci
2. Ogłoszenie deklaracji niepodległości przez Słoweńców i Chorwatów – 25 VI 1991 r.
3. Proklamacja niepodległości Macedonii – 17 XI 1991 r.
4. Ogłoszenie niepodległości przez Bośnię i Hercegowinę
a. uznanie niepodległości Bośni i Hercegowiny przez społeczność międzynarodową
b. wybuch wojny domowej w Bośni i Hercegowinie
– oblężenie Sarajewa przez oddziały serbskie
– czystki etniczne
c. zakończenie wojny
– porozumienie w Dayton – 21 XI 1995 r.
– układ pokojowy w Paryżu – 14 XII 1995 r.
5. Walka Albańczyków o niepodległość Kosowa
a. interwencja międzynarodowa – naloty na Serbię
b. proklamacja niepodległości – 2008 r.
III. Sytuacja w dawnych republikach ZSRR
1. Konflikt między Azerbejdżanem a Armenią o Górski Karabach – 1991 r.
2. Konflikty w Gruzji
a. o Abchazję
b. o Osetię Południową
IV. Stany Zjednoczone w roli światowego żandarma
1. Interwencja w Somalii (mandat ONZ) – 1992-1995 r.
2. Interwencja w Iraku – 2003 r.
a. obalenie i egzekucja Saddama Husajna
b. okupacja i misja stabilizacyjna
3. Bombardowania terytorium Serbii w celu zmuszenia Serbów do zaprzestania represji wobec Albańczyków z Kosowa
V. Przemiany polityczne w Azji
1. Chiny
a. stopniowe urynkowienie gospodarki
b. tworzenie specjalnych stref ekonomicznych
c. przypadki łamania praw człowieka
d. włączenie Singapuru do Chin – 1997 r.
2. Przebudowa systemu gospodarczego w Wietnamie
3. Utworzenie Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC)
VI. Problem terroryzmu
1. Działalność Al-Kaidy – Osama bin Laden
a. zamach na World Trade Center (WTC) i budynek Pentagonu – 11 IX 2001 r.
b. interwencja wojsk amerykańskich w Afganistanie – George Bush
2. Największe ataki terrorystyczne
a. atak na pociągi w Madrycie – 2004 r.
b. atak na szkołę w Biesłanie
c. atak na autobusy w Londynie – 2005 r.'
Konspekty zamieszczone na stronie, oznaczone cudzysłowem ('x'), są autorstwa Wiesława Zdziabka (materiały przygotowane przez tego doświadczonego metodyka historii pochodzą ze strony: https://www.e-historia.com.pl/).
sss
7. 2. Upadek komunizmu w Europie
Wyścig w kosmosie: https://youtu.be/9kKpnww3MpM?si=rrpadsk5bRS6esmU&t=394
Rozpad ZSRR — Geneza https://www.youtube.com/watch?v=ZbgkSKj2RrQ&ab_channel=EuropeanNetworkRemembranceandSolidarity
'I. Kryzys ZSRR
1. Pogarszanie się sytuacji gospodarczej i społecznej
a. negatywne skutki centralnego planowania
b. korupcja i niegospodarność
c. spadek wydajności
2. Konflikt w Afganistanie
a. Geneza interwencji ZSRR w Afganistanie
– obalenie monarchii w Afganistanie przez armię
– objęcie władzy przez komunistów – 1978 r.
– wybuch antykomunistycznego powstania – 1979 r.
b. wkroczenie wojsk radzieckich do Afganistanu – 25 XII 1979 r.
– przekazanie władzy Babrakowi Karmalowi
– potępienie interwencji ZSRR przez ONZ
– wsparcie Stanów Zjednoczonych dla mudżahedinów
c. wycofanie się wojsk radzieckich z Afganistanu – 1989 r.
d. przejęcie władzy w Afganistanie przez talibów
3. Sytuacja w ZSRR w latach 80-ych
a. zmiany u steru rządów po śmierci Leonida Breżniewa – 10 XI 1982 r.
– Jurij Andropow
– Konstantin Czernienko
b. przejęcie funkcji sekretarza generalnego KPZR przez Michaiła Gorbaczowa
– próba reform – pierestrojka, głasnost, uskorienie
– wybór Gorbaczowa na nowo utworzony urząd prezydenta ZSRR
II. Jesień Ludów
1. Podpisanie Aktu końcowego Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (KBWE) – 1975 r.
a. zawierał zobowiązanie do przestrzegania praw człowieka
b. powstawanie komitetów helsińskich
c. powstanie w Czechosłowacji Karty 77 – organizacja działająca na rzecz przestrzegania praw człowieka – Vaclav Hawel
2. Aksamitna rewolucja w Czechosłowacji – listopad 1989 r.
a. pokojowe manifestacje
b. zastąpienie Gustáva Husáka na stanowisku prezydenta przez Vaclava Havla
c. działalność Forum Obywatelskiego
d. wybory – 8 VI 1990 r.
3. Obalenie komunizmu w NRD
a. ustąpienie pod naciskiem społecznym Ericha Honeckera ze stanowiska sekretarza generalnego SED – 18 X 1989 r.
b. ogłoszenie otwarcia granic z RFN
c. obalenie muru berlińskiego - 9 XI 1989 r.
d. wejście w życie traktatu zjednoczeniowego RFN i NRD – X 1990 r.
4. Obalenie komunizmu na Węgrzech i w Bułgarii – 1990 r.
5. Obalenie komunizmu w Rumunii
a. egzekucja Nicolae Ceauşescu
b. objęcie władzy przez Front Ocalenia Narodowego
6. Upadek komunizmu i wybuch wojny domowej w Jugosławii
7. Obalenie komunizmu i kryzys w Albanii.
8. Likwidacja komunistycznych organizacji międzynarodowych
a. rozwiązanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – 28 czerwca 1991 r.
b. rozwiązanie Układu Warszawskiego – 1 lipca 1991 r.
III. Rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
1. Pucz z Giennadijem Janajewem na czele
a. zdecydowane przeciwdziałanie Borysa Jelcyna
b. samorozwiązanie Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego
c. opowiedzenie się wojska po stronie Jelcyna
2. Utworzenie Wspólnoty Niepodległych Państw (WNP) 1991 r.
3. Rozwiązanie Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich – 26 XII 1991 r.
4. Uniezależnienie się części republik radzieckich'
7. 3. III Rzeczpospolita
'I. Wielka transformacja
1. Rząd Tadeusza Mazowieckiego
a. koalicyjny charakter rządu – współudział komunistów
b. Leszek Balcerowicz ministrem finansów
c. Krzysztof Skubiszewski ministrem spraw zagranicznych
2. Sytuacja gospodarcza
a. hiperinflacja
b. bezrobocie
3. Nowelizacja konstytucji – 29 XII 1989 r.
a. przywrócenie nazwy Rzeczpospolita Polska
b. przywrócenie korony orłowi w herbie Polski
c. zniesienie zapisu o kierowniczej roli Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej
d. ustanowienie zasady pluralizmu politycznego
e. ustanowienie gospodarki wolnorynkowej
4. Zmiany w organizacji organów ścigania
a. przywrócenie nazwy „policja” zamiast milicja obywatelska
b. likwidacja Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) i Zmotoryzowanych Odwodów Milicji Obywatelskiej (ZOMO)
4. Reformy gospodarcze Leszka Balcerowicza
a. stabilizacja gospodarki
– stabilizacja złotego
– zahamowanie inflacji - podatek od ponadwymiarowych wynagrodzeń – tzw. popiwek
b. przywrócenie gospodarki wolnorynkowej
– prywatyzacja
– przebudowa systemu podatkowego
– przebudowa systemu ubezpieczeń społecznych
c. poprawa sytuacji gospodarczej
II. Rozpad obozu solidarnościowego
1. Przemiany ustrojowe
a. uchwalenie tzw. małej konstytucji – 17 X 1992 r.
b. uchwalenie Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej 2 IV 1997 r.
2. Powstanie systemu wielopartyjnego w Polsce
a. Porozumienie Centrum – Jarosław Kaczyński
b. Ruch obywatelski Akcja Demokratyczna – Zbigniew Bujak
3. Pierwsze powszechne wybory prezydenckie – 9 XII 1990 r.
a. zwycięstwo Lecha Wałęsy
b. przekazanie insygniów prezydenckich II Rzeczpospolitej Polskiej przez ostatniego prezydenta emigracyjnego – Ryszarda Kaczorowskiego – 22 XII 1990 r.
4. Wybory parlamentarne w listopadzie 1991 r. – zwycięstwo partii wywodzących się z obozu solidarnościowego
– Unia Demokratyczna (UF)
– Zjednoczenie Chrześcijańsko-Narodowe (ZChN)
– Porozumienie Centrum (PC)
– Kongres Liberalno-Demokratyczny (KLD)
5. Przyśpieszone wybory parlamentarne we wrześniu 1993 r. – zwycięstwo obozu postkomunistycznego
– Sojusz Lewicy Demokratycznej (SLD)
– Polskie Stronnictwo Ludowe (PSL)
6. Wybory parlamentarne w 1997 r. – ponowne zwycięstwo obozu solidarnościowego
– Akcja Wyborcza Solidarność (AWS)
– Unia Wolności (UW)
III. Międzynarodowa pozycja III Rzeczpospolitej
1. Sytuacja polityczna w Europie
a. rozpad Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
b. rozwiązanie Układu Warszawskiego
c. rozwiązanie Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG)
2. Wycofanie wojsk radzieckich z Polski – 1993 r.
3. Przystąpienie Polski do NATO – 1999 r.
4. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej 1 V 2004 r.'
Filmowe prowokacje w opisie życia politycznego, społecznego etc. w twórczości Patryka Vegi:
Kontrowersyjne podejście do historii najnowszej:
https://www.youtube.com/watch?v=jTZgRj1D0_4&ab_channel=PatrykVega
"POLITYKA" Patryka Vegi: FILM kontra RZECZYWISTOŚĆ
https://www.youtube.com/watch?v=_Gzi20-G6Oc&ab_channel=SuperExpress
7. 4. Europa i świat na przełomie XX i XXI wieku
'I. Skutki upadku ZSRR i rozpadu bloku wschodniego
1. Likwidacja układu dwubiegunowego
a. spadek znaczenia Rosji
b. dominacja polityczna Stanów Zjednoczonych
2. Poszerzenie Unii Europejskiej i NATO o część państw dawnego bloku wschodniego
3. Podpisanie Północnoatlantyckiej Strefy Wolnego handlu (NAFTA) – 1994 r.
– Stany Zjednoczone
– Kanada
– Meksyk
II. Rozpad Jugosławii
1. Nasilenie się tendencji decentralistycznych i konfliktów narodowościowych i religijnych
a. Albańczycy w Kosowie
b. Słoweńcy
c. Chorwaci
2. Ogłoszenie deklaracji niepodległości przez Słoweńców i Chorwatów – 25 VI 1991 r.
3. Proklamacja niepodległości Macedonii – 17 XI 1991 r.
4. Ogłoszenie niepodległości przez Bośnię i Hercegowinę
a. uznanie niepodległości Bośni i Hercegowiny przez społeczność międzynarodową
b. wybuch wojny domowej w Bośni i Hercegowinie
– oblężenie Sarajewa przez oddziały serbskie
– czystki etniczne
c. zakończenie wojny
– porozumienie w Dayton – 21 XI 1995 r.
– układ pokojowy w Paryżu – 14 XII 1995 r.
5. Walka Albańczyków o niepodległość Kosowa
a. interwencja międzynarodowa – naloty na Serbię
b. proklamacja niepodległości – 2008 r.
III. Sytuacja w dawnych republikach ZSRR
1. Konflikt między Azerbejdżanem a Armenią o Górski Karabach – 1991 r.
2. Konflikty w Gruzji
a. o Abchazję
b. o Osetię Południową
IV. Stany Zjednoczone w roli światowego żandarma
1. Interwencja w Somalii (mandat ONZ) – 1992-1995 r.
2. Interwencja w Iraku – 2003 r.
a. obalenie i egzekucja Saddama Husajna
b. okupacja i misja stabilizacyjna
3. Bombardowania terytorium Serbii w celu zmuszenia Serbów do zaprzestania represji wobec Albańczyków z Kosowa
V. Przemiany polityczne w Azji
1. Chiny
a. stopniowe urynkowienie gospodarki
b. tworzenie specjalnych stref ekonomicznych
c. przypadki łamania praw człowieka
d. włączenie Singapuru do Chin – 1997 r.
2. Przebudowa systemu gospodarczego w Wietnamie
3. Utworzenie Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC)
VI. Problem terroryzmu
1. Działalność Al-Kaidy – Osama bin Laden
a. zamach na World Trade Center (WTC) i budynek Pentagonu – 11 IX 2001 r.
b. interwencja wojsk amerykańskich w Afganistanie – George Bush
2. Największe ataki terrorystyczne
a. atak na pociągi w Madrycie – 2004 r.
b. atak na szkołę w Biesłanie
c. atak na autobusy w Londynie – 2005 r.'
Konspekty zamieszczone na stronie, oznaczone cudzysłowem ('x'), są autorstwa Wiesława Zdziabka (materiały przygotowane przez tego doświadczonego metodyka historii pochodzą ze strony: https://www.e-historia.com.pl/).