Skip to main content

Projekty w których biorą udział uczniowie naszego Liceum:

Projekty w których biorą udział uczniowie naszego Liceum:

Zero beki - Cieszynioki z Wikiteki! ("Nasi WikiBohaterowie" v. 26)

Uwierzycie, że świat nie kończy się na Avengersach?! Czas na bohaterów z naszych wiosek! Kogo? Wieśniaków-aktywistów, księży i nauczycieli, którzy byli największymi influencerami swoich czasów! Tylko jak wskrzesić pamięć o nich? Na przykład poprzez wrzuceni ich - niekiedy pasjonujących losów do Wikipedii, dając światu szansę by poznał ludzi, których życie i działanie "robiło różnicę"! 

Czy bohater musi mieć pelerynę, albo karabin? Na cieszyńskim niekoniecznie...

Fenomen Śląska Cieszyńskiego przełomu XIX i XX wieku polegał m.in. na tym, że cywilizację i polskość tej ziemi nie zawdzięczamy szlacheckim elitom politycznym, czy powstaniom zbrojnym, ale ruchowi „oddolnemu”, to lokalne warstwy chłopskie – poprzez edukację, pracę organiczną i kulturę, stworzyły nizwykłą, nowoczesną lokalną społeczność, która może być pod wieloma względami dla nas wzorem po dziś dzień!

Bohater-społecznik: Nauczyciele i księża na Śląsku Cieszyńskim realizowali wprost ideały Żeromskiego z Ludzi bezdomnych (doktor Judym) i Siłaczki (Stasia Bozowska). Nie tylko uczyli dzieci, ale też zakładali towarzystwa sportowe, chóry, kółka rolnicze, teatry amatorskie, banki... Byli prawdziwimi przewodnikami całych społeczności. co więcej często Polscy ewangelicy (luteranie) i katolicy potrafili rzucić na bok różnice religijne i wspólnie pracować na rzecz polskiej szkoły i języka! Tym co łączyło wszystkich był Kult edukacji i książki: Zakładano czytelnie ludowe, towarzystwa oświatowe i budowano szkoły ze składek prostych ludzi, w tym naszą! Dzięki temu na Śląsku Cieszyńskim niemal nie było analfabetyzmu, a region pozostający od ponad pięciu wieków poza granicami Polski (pod panowaniem czeskim i austriackim) zachował polską mowę! 

  • PrzedWami „Local Hero Investigation” (Śledztwo): „Słuchajcie, algorytmy i wielkie korporacje decydują o tym, co jest popularne. Świat, w tym Wikipedia milczy o ludziach, którzy zbudowali fundamenty naszej Małej  i Dużej Ojczyzny. Idziemy pod prąd. Robimy śledztwo, wyciągamy ich z cienia i wrzucamy na globalną scenę”.

  • Macie te skille - supermoce – by poruszać się w cyfrowym świecie, formatować kod, operować hipertekstem. Wykorzystajcie je by dla pokolenia waszych rodziców i dziadków, te cenne historie nie zginęły.„You can make a difference!” 

  • Paweł Stalmach czy Jan Kubisz to nie były „nudne dziadki z portretów”, ale goście, którzy w wieku 20 lat zakładali tajne organizacje, ryzykowali więzienie i realnie, własnymi rękami, przesuwali granice cywilizacyjne. Oni, ale też wielu innych, skromnych bohaterów z waszych wsi zasługuje na pamięć. To wy możecie "ich wskrzesić"!


  
Fot. 0: Dumny Pan Grajewski z jedną z pierwszych i najlepszych prac powstałych w ramach projektu; Fot. 1: Cieszyńscy Ślązacy, jako społecznicy: zakładający Czytelnie i kluby sportowe (towarzystwa gimnastyczne, jak Sokół, w którym działał, m.in. Jan Cienciała)  oraz Fot. 3. w Wojsku Polskim, lata 20.-30. XX wieku, zdjęcie z archiwum rodziny Strach z Górek Wielkich. 


Uczniowie LO im. M. Kopernika biorą udział w historycznym eksperymencie wikipedycznym w ramach projektu WIKITEKA

Na czym polega zadanie? Opracowujemy biogramy cieszyńskich bohaterów w formacie "Wikipedii". Jakich bohaterów? Tych, którzy...

  • 1) byli Judymami i Siłaczkami, pracowali u podstaw jako nauczyciele, etc.
  • https://koperlo.blogspot.com/2020/11/slazacy-w-wirze-pracy-narodowej.html
  • 2) jako ochotnicy zgłosili się 100 lat temu do Wojska Polskiego, by ratować odradzającą się Rzeczypospolitą
  • Postawa tych tysiąca bohaterów, dających dowody własnej szlachetności, oddania dla ideałów i poświęcenia na rzecz wspólnoty, z którą się utożsamiali jest pięknym świadectwem, o którym warto pamiętać. Tym bardziej że ich Mała Ojczyzna - Śląska Cieszyńskiego, pozostawał przez blisko 700 lat poza granicami Polski, a im wyraźnie na polskości tej ziemi bardzo zależało. 


Zadanie "Nasi wikiBohaterowie" – na czym polega?

Większość z Was pracuje w parach (jeśli ktoś chce może zadanie wykonać indywidualnie, wówczas jego ocena będzie podniesiona o jeden stopień). Pracę należy przesłać na adres historyka za pośrednictwem Microsoft Teams (ewentualnie Dziennika), w formie:

a) "kodu źródłowego" (np. w mailu lub w pliku tekstowym .doc, .odt.). b) PRINT SCRENNóW C) linku do brudnopisu, gdzie powstaje praca

Do pracy należy dołączyć, krótki opis: Dlaczego wybraliśmy daną postać? Czy udało nam się znaleźć na jej temat jakieś dane "ekstra" np. w Internecie? Co było trudne w realizacji projektu?

Przypominamy o terminowości oddania zadania! Lepiej nie przekroczyć czasu zważywszy na wskazane wcześniej konsekwencje (ewentualność dodatkowej kartkówki, itd.:)

Bardzo ważna uwaga: prace poszczególnych grup muszą mieć charakter autorski. Nasze hasła słownikowe nie mogą być wprost skopiowane np. z bazy danych lub tekstu w książce, encyklopedii itd. Muszą zostać tak opracowane, czy przeredagowane, by miały charakter autorski (w ostateczności można sięgnąć po zmianę szyku zdań, słów, itd.). Niedozwolone jest również kopiowanie pracy innej grupy, czy to w całości, czy w części. Przypadki, w których zachodzić będzie podejrzenie plagiatu, będą karane surowo.

Oto powstająca lista bohaterów związanych z naszym regionem:


🚀 INSTRUKCJA - Skrót działań 🚀

  • Instrukcja misji: Jak ożywić lokalnego superbohatera na Wiki (i nie polec po drodze)
  • Działamy sprytnie, zespołowo i bez spiny. Oto Wasz plan działania krok po kroku:
  • 👥 Krok 1: Dobierzcie się w pary / W pojedynkę to można co najwyżej scrollować TikToka! Prawdziwe śledztwo robimy w parach. Znajdźcie sobie partnera/partnerkę do zespołu. Dwie głowy to dwa razy więcej pomysłów i szybsza robota.
  • 🔐 Krok 2: Każdy zakłada swój profil na Wiki
    • Każda osoba z Teamu musi wejść na Wikipedię i założyć swoje własne, osobiste konto (nie trzeba podawać imienia i nazwiska; wystarczy PSEUDO, np. Puńców67 
    • Dlaczego? Bo Wikipedia to nie Google Docs – tutaj system musi widzieć, kto dokładnie dodał dane zdanie czy przypis. To Wasz podpis pod historią!
  • 🛠️ Krok 3: Odpalenie placu budowy (Brudnopis)
  • Nie wrzucamy nieskończonego tekstu od razu na stronę główną Wikipedii (moderatorzy by nas zjedli!). Robimy bazę testową:
    • Jedna osoba z pary wchodzi na swoje konto i zakłada tzw. szablon roboczy / brudnopis (wasz prywatny poligon doświadczalny).
    • Ta sama osoba kopiuje link do tego brudnopisu i podsyła go drugiej osobie z pary.

  • 🔄 Krok 4: Wspólne kodowanie i pisanie
    • Dzięki temu, że macie wspólny link roboczy, możecie działać razem! Jedno z Was pisze, drugie poprawia, dodaje zdjęcia albo przypisy. 
    • Bonus: W historii edycji brudnopisu będzie czarno na białym widać, co zrobiła osoba A, a co osoba B. Pełna transparentność, nikt się nie obija!
  • 🏁 Krok 5: Oddanie misji (Link do bazy)
    • Kiedy uznacie, że Wasz „Judym” albo „Siłaczka” wyglądają już tak epicko, że Marvel mógłby pisać o nich komiksy – czas na finał. Kopiujecie link do Waszego gotowego brudnopisu i podsyłacie go nauczycielowi (w wiadomości, na Dzienniku czy Teamsie).
    • Nauczyciel robi ostateczny check, daje zielone światło i... klikacie „Publikuj”, a Wasz wpis leci w świat! Jeszcze tylko Akceptacja od Wikieksperta, o uroczym pseudonimie "Jamnik z Tarnowa" i włala! 


   

Przykładowe prace, są niemal idealne barkuje tylko źródeł na końcu akapitu, skąd konkretnie pochodzą te dane. Zwróć uwagę na przykłady prac i ich omówienie: https://koperlo.blogspot.com/2026/05/wiki-wprawki-art-4.html

"Nasi wikiBohaterowie" – kolejność działania

 1. Zadanie należy wykonać indywidualnie lub w grupach z podziałem na role (Osoby: A i B). Rozdziel poniższe zadania pomiędzy Was.

2. Wejdź na stronę: https://koperlo.blogspot.com/2026/05/nasi-wikibohaterowie-tropem.html (gratulacje! to już zrobione :). Zapoznaj się z poniższą Instrukcją (Osoby: A i B).

3. Otwórz LINK (Osoby: A i B). Wybierz interesującą Cię postać (Osoba A).

4. Wybór postaci. Czym się kierować? Subiektywnym wyborem (np. postać pochodzi z Twojej miejscowości, ma takie samo nazwisko etc.), ale też ilością dostępnych informacji w bazie danych (dostępnej pod linkiem); liczbą źródeł książkowych i linków prezentowanych w bazie danych. 

5. (Osoby: A i B): Sprawdź co o Twojej postaci "mówi" Internet (najlepiej zrobić to wyszukując jednocześnie imię, nazwisko i rok urodzenia lub miejscowość pochodzenia) i inne źródła. 

  • a) czy nie ma ona już biogramu w Wikipedii? (To jest ważne, żeby nie dublować czyjejś pracy; jeśli nie, to możesz działać!) 
  • b) Czy są dostępne jakieś dodatkowe informacje w Internecie, np. biogram na stronie Elektronicznego Słownika biograficznego Ziemi Cieszyńskiej (https://katalog-slownik.kc-cieszyn.pl/), dane na temat pochówku w serwisach Grobonet (wyszukaj w google nazwisko, imię + Grobonet); czy innych witrynach: gminy, lokalnej straży pożarnej, rodzinnej platformie genealogicznej etc.;  Wielu z  bohaterów doczekało się już jednego lub kilku biogramów dostępnych w wydawnictwach drukowanych oraz internecie. Dotyczy to w szczególności:

c) Dla ambitnych: 

  • Może uda ci się sprawdzić, czy postać została opisana w literaturze w formie papierowej? Ułatwienie: niektóre miasta i gminy wydają publikacje papierowe w wersji on-line. Możesz przeszukać pdf-y wpisując np. interesujące Cię nazwisko. 
  • Może uda Ci się ją odnaleźć w bazach danych Centralnego Archiwum Wojskowego w Warszawie. Chodzi o bazę elektroniczną: https://wbh.wp.mil.pl/pl/skanywyszukiwarka_bazy_personalne/ (najlepiej szukać pod nazwiskiem i rokiem/ miejscowością urodzenia); a także "papierową" (ta jest znacznie bogatsza, ale też trudniejsza do przeszukania:

6. (Osoba A): Streść wyszukany w bazie danych biogram bohatera do ok. dziesięciu najważniejszych zdań/informacji. Jeżeli jesteś w stanie, to poszerz go o dane zdobyte z innych źródeł, np. Internetu, publikacji książkowych etc. Ważne - ZWRÓĆ uwagę, które z biogramów zawierają jakiś interesujący szczegół nieobecny w innych źródłach i podaj go wraz ze źródłem w Twoim tekście.

7. (Osoba A): Otwórz Wikipedię i znajdź biogram osoby o losach zbliżonych do Twojego bohatera (np. Fołtyna, Płonki, etc.). Kliknij EDYCJA. Teraz możesz dowolnie kopiować, wykorzystując go jako matrycę do stworzenia wiki biogramu twojego Bohatera, by zmieniać treść artykułu, by pasował do życiorysu Twojej postaci. Uwaga: Możliwa jest w dwóch trybach: Edytora wizualnego i edycji kodu źródłowego. Oba są przydatne: 

  • Edytor Wizaualny - umożliwia wygodną pracę na tekście 
  • Edytor kodu źródłowego - umożliwia bezpieczne zapisanie biogramu w pliku tekstowym, np. w rozszerzeniu .doc; .odt

7.  (Osoba A): Połącz oba biogramy, np. wklej biogram Twojego bohatera do wybranego (zbliżonego tematycznie etc.) biogramu na Wikipedii, który wykorzystasz jako szablon, by w sposób łatwy i przyjemny nadać swojemu artykułowi najważniejsze cechy "wikiartykułu".

  • WAŻNE: Na końcu każdego z ważnych fragmentów tekstu lub akapitów powinien być odnośnik (przypis) do konkretnego źródła, na którym ten fragment opieramy (osobne źródło do osobnego pasusu, jeśli jest w nim jakaś unikalna informacja),
    • np. Jeśli opisuje jakiegoś KOLEGĘ i 20 osób mówi o nim, podobne rzeczy; ale 1 osoba mówi mi JAKIŚ WAŻNY SZCZEGÓŁ na jego temat (np. na PLUS/MINUS), to zwierzając się innej osobie, to zazwyczaj powiem, że to właśnie od Z TEGO ŹRÓDŁA wiem, coś super ważnego na jego temat - dzięki temu z czasem okaże się czy to informacja wiarygodna/czy ktoś nas może WKRĘCAŁ?
    • np. informacja o miejscu spoczynku pochodzi ze strony Grobonet...

8. (Osoba A): Prześlij przygotowany przez siebie tekst partnerowi. NAJLEPIEJ prześlij link do Twojego Brudnopisu w WIKIPEDII (polecam zapisąć Kod źródłowy w "pliku wordowskim"- żeby się gdzieś nie stracił). Opisz w kilku zadaniach co do tej pory zrobiłeś; czy znalazłeś jakieś "ekstra" (niewystępujące w baziedanych) informacje; szablonu, jakiej postaci użyłeś itd.

9. (Osoba B): Odbierz LINK przesyłkę z biogramem od partnera - możesz na nim pracować, WTEDY będą widoczne różnice między Waszymi wersjami tekstu (możesz też skopiować jej zawartość i wkleić do swojego BRUDNOPISU).

10. (Osoba B): Sprawdź i popraw treść główną artykułu. Czy jesteś w stanie "olinkować" jakieś elementy w tej sekcji? Czy możesz jeszcze np. zaznaczyć lub poprawić miejsce urodzenia/edukacji/kariery; jakąś instytucję, np. szkołę; oddział wojskowy.

11. (Osoba B): Edytuj szablon: "Żołnierz infobox" lub podobny, który znajduje się po prawej stronie.

12. (Osoba B): POPRAW/Zapisz poprawnie bibliografię, tj. źródła, z których czerpaliście informacje, np:

  • Borák Mečislav, Ofiary Zbrodni Katyńskiej z obszaru byłej Czechosłowacji, Opava 2011.
  • Król Stefan, Kawalerowie Virtuti Militari związani ze Śląskiem Cieszyńskim, t.1, Cieszyn 2018.
  • Golec Józef , Bojda Stefania, Słownik biograficzny ziemi cieszyńskiej, t. 1, Cieszyn 1993; t. 2, Cieszyn 1995; t. 3, Cieszyn 1998; [t. 4] Suplement, Cieszyn 2014.
  • Zasłużyli na naszą pamięć, wybór i opracowanie Halina Szotek, Skoczów 2019 [możliwy również dostęp elektroniczny pod adresem: http://www.halinaszotek.ox.pl/media/upload/2019/11/13/Zasluzyli%20na%20pamiec%20-%20e-wydanie.pdf, ostatni dostęp 18.10.2020].
  • zwróć uwage na formę zapisu, widzisz np. kolejność, kursywę? 
    • taki zapis powinien być na samym końcu w spisie literatury: 
    • Król Stefan, Kawalerowie Virtuti Militari związani ze Śląskiem Cieszyńskim, t.1, Cieszyn 2018. -
    • W przypisach (np. na końcu akapitu) podaje się nieco inaczej: S. Król, Kawalerowie Virtuti Militari związani ze Śląskiem Cieszyńskim, t.1, Cieszyn 2018

13. (Osoba B): Edytuj Kategorie u dołu strony. Odpowiednio dobierz i "wstukaj" takie kategorie jak  wymienione poniżej. Zalecamy sprawdzić-przejrzeć wcześniej również np: Żołnierze Wojska Polskiego; Oficerowie II Rzeczypospolitej‎; Oficerowie II Rzeczypospolitej według stopni wojskowych‎; Żołnierze Legionów Polskich 1914–1918 (Austro-Węgry)‎; Legiony Polskie 1914–1918 (Austro-Węgry); Polacy – wojskowi armii austriackiej‎; Członkowie polskich organizacji paramilitarnych 1908–1914; Ludzie związani z Kresami Wschodnimi II Rzeczypospolitej‎; Wojna polsko-bolszewicka‎; Wojna polsko-ukraińska 1918–1919‎; Śląsk Cieszyński).

14. (Osoba B): Załaduj zdjęcie bohatera etc.

14. Wyślij pracę w formie: LINKU do BRUDNOPISU + kodu źródłowego + screena, tzn. przed kliknięciem ctrl+a (zaznacz wszystko) należy przełączyć na widok: "Edycja kodu źródłowego" i dopiero teraz zaznacz treść artykułu. Następnie skopiowaną treść przeklej do wiadomości, wysyłając pracę nauczycielowi (za pośrednictwem komunikatora Teams lub Dziennika) itp.