Noc Muzeów w 2023 roku zawitała do "Kopera" po raz pierwszy, spotykając się z wielkim entuzjazmem gości. Czy w kolejnych latach uda się powtórzyć jej sukces?
Retrospekcja: Pierwsza Noc Muzeów w „Koperze” (2023)
Debiutancka edycja Nocy Muzeów w II LO im. Mikołaja Kopernika w Cieszynie okazała się znacznym sukcesem. 19 maja 2023 roku, w godzinach od 19:00 do północy, mury naszego historycznego gmachu ożyły, goszcząc około 400 odwiedzających! Wydarzenie wpisywało się w Cieszyńską Noc Muzeów i ogólnopolskie obchody 550. rocznicy urodzin naszego patrona, łącząc naukowe dziedzictwo z lokalną tradycją.
Dzięki współpracy uczniów i nauczycieli odwiedzający gmach II LO mogli m.in.:
- wysłuchać wykładu: "Wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię? Czy śląskie go wydało plemię?", w ramach którego rozważania nad pochodzeniem i dokonaniami patrona prowadzili fizyk Małgorzaty Holisz i historyk Wojciech Grajewski;
- zopoznać się z rzemiosłem genealoga (przewodnikiem była wicedyrektor szkoły, matematyk, ale i zapalony genealog Maria Mędrek)
- Spojrzeć retrospekcyjnie na Koncert Walentynkowy, w ramach projekcji filmu "Migawki sprzed lat", którego gospodarzem była Patrycja Szczechla
- wziąć udział w konkursie dla młodzieży: "Zgarnij piernika od Kopernika" (M. Holisz)
- zwiedzić gmach szkoły z przewodnikiem (W. Grajewski)
- skorzystać z strefy klimatycznej: "Kawa i wspominki u ekscelencji Mikołaja" – miejsce spotkań i rozmów o historii szkoły i jej tradycjach.
W przygotowanie atrakcji zaangażowanych było wiele osób, poza wymienionymi wyżej, byli to: Ewa Mrowiec i Izabela Dormowicz, które przygotowały wystawę okolicznościową i umożliwiły zwiedzanie szkolnej biblioteki, a także wielu uczniów, w tym Konrad Zubek i Piotr Nowosielski, którzy wcielili się w ducha czcigodnego Patrona-Astronoma, snując się po szkolnych korytarzach i wchodząc w interakcje z gośćmi. Rola inicjatora i koordynatora przypadła Wojciechowi Grajewskiemu. Serdecznie dziękujemy wszystkim zaangażowanym!
zdjęcia pochodzą z profilu II LO na FB, zob. m.in.: https://www.facebook.com/kopercieszyn/posts/pfbid0tuZ5GBKgTeeXk9MF7zuo2HiBXPAdbfp1EHqxYgaePAyZc3Jd9gDTf42dAYf4af1bl
Program 2023:
Program wydarzenia
Konkurs: „Zgarnij piernika od Kopernika” (19:30–23:30)
Spotkanie przy kawie: „Kopernik zaprasza – wspominki u ekscelencji” (19:30–23:30)
19:00 – Wykład inauguracyjny: „Wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię?”
19:30, 21:00, 22:30 – Zwiedzanie szkoły: „Zagadki i zakręty naszej historii”
20:00, 21:00 – Wspomnienia i film: „Ćwierć wieku Koncertu Walentynkowego”
20:30, 21:00, 22:30 – Tutorial genealogiczny: „Skąd mój ród?”
- 19:00: „Wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię! Śląskie go wydało plemię?" - wykład inauguracyjny (30 minut)
- Wykład podzielono na dwie części:
- Znaczenie "przewrotu kopernikańskiego" - M. Holisz
- Spór o pochodzenie i przynależność etniczną Mikołaja Kopernika - W. Grajewski
- próba odtworzenia pochodzenia i drzewa genealogicznego Mikołaja Kopernika była zaproszeniem do refleksji nad pochodzeniem nas samych i naszych rodzin, zaproszeniem do mini-warsztatów genealogicznych (zob. tutorial genealogiczny)
- 19:30; 21:00; 22:30: Zagadki i zakręty naszej historii... Zwiedzanie szkoły z przewodnikiem (30 minut)
- 20:00; 21:00: Ćwierć wieku społeczności Koncertu Walentynkowego. Wspomnienia, projekcja filmu "Migawki sprzed lat" (30 minut)
- 20:30; 21:00; 22:30: Skąd mój ród? Jak szukać korzeni - tutorial genealogiczny (ok. 45 minut)
- 19:30-23:30: Zgarnij piernika od Kopernika - Konkurs dla młodych geniuszy (Na bieżąco)
- Warsztaty, konkursy dla dzieci - na bieżąco
- kolorowanki, doświadczenia z planetami/ piłeczkami?
- Konkursy dla dzieci i rodziców mogłyby polegać np. na znalezieniu odpowiedzi na przygotowane wcześniej pytania na gazetce + zrealizowanie części pratktyczno-astronomicznej w postaci: krzyżówki, puzzli, wykonania jakiegoś rysunku, np. skopiowania własnoręcznego szkicu Kopernika lub innego astronoma, dokonaniu łatwych obliczeń (orbity planet?)...
- 19:30-23:30: Kopernik zaprasza - Kawa i wspominki u ekscelencji Mikołaja.
- Zob. relacje:
- https://www.facebook.com/kopercieszyn/posts/pfbid0Mqoct6RgY6LLqkCdjckiVmCKBs29EY5Ji3r9xFy6VkafD62N1WPnDZC5kt7gapHEl
- https://www.facebook.com/kopercieszyn/posts/pfbid0tbkYzg2DTH1jbicgSLusnzocLpQLoMLj7EXNX55EHvb4meFrb6UZ81a7U57M3L4ul
Rozwinięcie: Śląskie korzenie Kopernika
„Wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię”... „Śląskie wydało go plemię”?
Czy Kopernik był z pochodzenia Polakiem, czy Niemcem? Musielibyśmy go o to zapytać osobiście... Ponieważ jednak wielki astronom nie żyje, musimy zadowolić się stwierdzeniem, że był Ślązakiem z krwi i torunianinem z wyboru! Przynajmniej tyle wiemy z zachowanych źródeł i najnowszych publikacji naukowych.
Ojciec astronoma, Mikołaj Kopernik Starszy, był kupcem, który około 1456 roku przeniósł się z Krakowa do Torunia. Tam zdobył znaczny majątek oraz uznanie, zostając ławnikiem miejskim. Tam też poznał przyszłą żonę i założył rodzinę. Jego małżonką została Barbara Watzenrode – córka szanowanego patrycjusza i ławnika toruńskiego, Łukasza Watzenrodego Starszego.
Co ciekawe, oba rody łączyła wspólna cecha: ich założyciele pochodzili ze Śląska! Rodzina Koperników wywodziła się ze wsi Koperniki na Górnym Śląsku (nieopodal Nysy), natomiast rodzina Watzenrode z Pszenna (niem. Weitzenrode), położonego pod Świdnicą na Dolnym Śląsku.
Tak pochodzenie Kopernika rekonstruują dzisiejsi badacze. Choć musimy im wierzyć na słowo (brak dokumentacji metrykalnej z przełomu XIV i XV wieku nie pozwala na stuprocentowe potwierdzenie każdej koligacji), hipoteza ta dominuje w nauce. Pierwszy z rodu Watzenrode przybył do Torunia ze Śląska na około sto lat przed narodzinami astronoma. Zakładając czysto teoretycznie, że przodkowie ojca byli Ślązakami, podobnie jak część przodków matki, możemy dumnie powiedzieć – parafrazując wieszcza – że Kopernik był „z krwi Ślązakiem, a talentem świata obywatelem”. Sam jednak uważał się za torunianina i tak właśnie podpisywał swoje epokowe dzieła.
Chociaż dziś nie jesteśmy w stanie precyzyjnie odtworzyć genealogii samego mistrza, to jednak możemy spróbować stworzyć własne drzewo genealogiczne, sięgające nawet 14 pokoleń wstecz! Jak to zrobić? Właśnie to póbowaliśmy wytłumaczyć i pokazać podczas Nocy Muzeów 19 maja 2023 roku.
- Pomysły na przyszłość:
- Kopernik
- intrygujący mini-teatr; wszędzie widać ducha Kopernika; 3 osoby przebrane w taki sam lub podobny strój przemykają korytarzami naszej szkoły;
- tutorial genealoga, odkryj swoje śląskie korzenie
- warsztaty astronomiczne/fizyczne, etc.
- Gdzie od 25 lat bije serce naszej szkoły? Koncert Walentynkowe
- przeżyjmy to jeszcze raz - projekcja filmu
- 2* 20 min. występy: wybranych artystów/wokalistów, np. dyrektora Piotra Chwastka :)
- krótka historia i "zza kulis"
- potencjalni goście specjalni (kolejnych edycji?) np.:
- prof. Idzi Panic / prof. W. Gojniczek - Cieszyn w czasach Kopernika
- dr Michael Morys-Twarowski - cieszyńskie Belle epoque
- Irena Kwaśny - historia budynku
- Program roboczy:
- „Wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię... śląskie go wydało plemię?" - wykład inauguracyjny (30 minut), tematyka:
- Znaczenie "przewrotu kopernikańckiego" - MH ?
- i Spór o pochodzenie i przynależność etniczną Mikołaja Kopernika - WG
- 19:00
- wykonanie: WG i MH?
- wykład jest też zaproszeniem do refleksji nad pochodzeniem nas samych i naszych rodzin, zaproszeniem do mini-warsztatów genealogicznych (zob. tutorial genealogiczny)
- Zwiedzanie szkoły z przewodnikiem (30 minut)
- 2 lub 3 sesje: 19:30; 21:00; 22:30
- wykonanie: WG + nauczyciele emeryci (Pan P.)
- Wspomnienia - 25 lat społeczności Koncertu Walentynkowego (30 minut)
- 2 lub 3 sesje: 20:00; 21:30; 23:00
- wykonanie, np. Panie: Puda (i np. Kania, Kiecuń....)
- Skąd jesteśmy? Odkryj swoje korzenie - tutorial genealogiczny (30-60 minut?)
- 2 lub 3 sesje: 20:30; 21:00; 22:30;
- sala informatyczna
- mini-wykład M. Mendrek i W. Grajewskiego, absolwenci? I. Olesiak,
- Dziedzictwo Kopernika - Warsztaty, konkursy dla dzieci ?
- o wyznaczonych godzinach (2 lub 3 sesje), czy na bieżąco?
- kolorowanki, doświadczenia z planetami/ piłeczkami?
- wykonanie, np. Pani Holisz?
- Piernik z Mikołajem - kawiarenka
- Koperowe wspominki przy herbacie i kawie
- czynne: 19:00-23:30
na kolejne lata:
- Bunt'18. Mini-inscenizacja historyczna. Stąd wyszła iskra. Narodziny Polski na Śląsku Cieszyńskim
- 23:00
- potrzebne fundusze (koszt sprowadzenia 3 rekonstruktorów: minimum 500 zł)
- współpraca z:
- Muz 4 PSP: wypożyczenie rekonstruktorów ok godz. 23.00
- Macierzą, Teatrem - wypożyczenie kostiumów
- Ja bym ten element zostawił na kolejne lata