Cieszyn- Belle epoque

  

   

      

  

Gmach dzisiejszego II LO im. M. Kopernika przed 1918 rokiem znajdował się na styku Kaiserin Elisabethstraße (ul. Cesarzowej Elżbiety) i Rudolfplatz (Plac. Arcyksięcia Rudolfa - syna Elżbiety). Fot.: Własne;  Aleksander Dorda, Marek Fiedor i Stanisław Kawecki, Pomniki przyrody Cieszyna, Cieszyn 2019, dostępnej pod adresem:  

       

 

Kaiserin Elisabethstraße. Widok na ul. Stalmacha, na końcu której znajdowała się pierwsza lokalizacja Gimnazjum Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego (z którego wywodzi się LO Kopernika), zob: https://fotopolska.eu/284133,foto.html?o=u1385&p=1

Widok z Erzherzog-Eugen-Strasse (dzisiejsza ul. Błogocka) na Kaiserin-Elisabeth-Strasse. W 1895 r. w narożnej kamienicy Alfonsa Mattera po lewej stronie swoją siedzibę miało pierwsze polskie prywatne gimnazjum, założone przez Towarzystwo Szkolne Polskie Księstwa Cieszyńskiego.

 

Historia budynku i szkoły

• W 1879 roku zainaugurowano nauko w nowopowstałym pięknym, klasycystycznym budynku
• mieścił on austryjacką, państwową szkołę ludową, 
• jej oficjalna nazwa brzmiałą Burger- und Volksschule for Madchen und Knaben; 
• czyli była to austryjacka, koedukacyjna miejska, szkoła ludowa (podstawowa). 
• z czasem została "powiększona", gdy przyłączono do niej Szkołę Wydziałową, która była odpowiednikiem, istniejącego do niedawna w Polsce Gimnazjum
• nauka w niej odbywała się w języku niemieckim
• wedle wspomnień wychowanków duch w szkołach był tak przepojony niemieckim patriotyzmem, iż 90% młodzieży wiejskiej, której rodziny mówiły po polsku, szkołę tę kończyło jako zdeklarowani Niemcy
• kilka lat później również cieszyńscy Polacy zaczęli zabiegać o to, by ich dzieci uczyły się w ich ojczystym języku. Przez 10 lat trwała zbiórka pieniędzy na potrzeby stworzenia prywatnej placówki polskiej
• Szkoła polska (prywatna) powstała w 1895 roku (dziś budynek LOTE; jej oficjalna nazwa to Polskie prywatne Gimnazjum Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego). 
• Po 1918 roku coraz mniej uczniów miały szkoły niemieckie a coraz więcej polskie, 
• Z tego powodu szkoła polska przeniosła się ok. 1924 roku do gmachu k.k. Albrechts Gimnazjum, 
• wtedy też przyjęła za patrona Antoniego Osuchowskiego (przyjaciela Henryka Sienkiewicza z którym przez wiele lat zbierali na ten cel środki w środowisku polskich patriotów zaboru rosyjskiego), 
• w 1929 roku doszło do podziału szkoły, kadry nauczycielskiej i uczniów. Dotychczasowy wicedyrektor wraz z częścią grona nauczycielskiego i klasy ścisłe "wyniosły" się ze szkoły!
• uformowały Gimnazjum Przyrodnicze (Państwowe Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze),
• szkoła ta za siedzibę otrzymała gmach "Szkoły ludowej" z 1879 roku
• klasy humanistyczne zostały na miejscu, kontynuując tradycje "Osucha"
• Nowa szkoła po blisko dziesięciu latach dostała za patrona M. Kopernika (1938)
• odtąd jej nazwa brzmiała formalnie Państwowe Gimnazjum i liceum Męskie im. Mikołaja Kopernika)

      

 

 

Początki i historia II LO im. M. Kopernika

Korzenie: II LO im. M. Kopernika wyrasta z długiej tradycji szkolnictwa na Śląsku Cieszyńskim.
Data powstania: Początki szkoły sięgają roku 1895, a formalnie 1929 roku.
Geneza: Szkoła powstała na mocy zarządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego poprzez podział Gimnazjum im. A. Osuchowskiego w Cieszynie.
Pierwsza nazwa: Państwowe Gimnazjum Matematyczno-Przyrodnicze.
Kolejna nazwa: Państwowe Gimnazjum i Liceum Męskie im. M. Kopernika.
Pierwotna siedziba: Gmach na rogu ul. Kochanowskiego i Placu ks. Londzina.
Przeprowadzka: Do obecnego budynku na Plac Wolności 7b szkoła sprowadziła się po II wojnie światowej.
W ciągu swojej około 100-letniej historii  szkoła na trwałe wpisała się w pejzaż edukacyjny Cieszyna.

  

Fot. obrazu ze zbiorów MSC

Wydarzenia historyczne na Placu Wolności (1918 i 1988)
Przewrót w 1918 roku: W nocy 31 października 1918 roku na placu przed szkołą polscy oficerowie pod przywództwem porucznika Klemensa Matusiaka aresztowali austriackiego komendanta cieszyńskiego garnizonu, pułkownika J. Gerndta. Oficerowie udali się do biur komendy garnizonu, które mieściły się w budynku szkoły, gdzie pułkownik Gerndt zrzekł się funkcji i przekazał je Polakom.
Zmiana nazwy placu: Dla upamiętnienia tego faktu dawny Plac Rudolfa przemianowano na Plac Wolności.
Upamiętnienie: W 1988 roku, w 70. rocznicę tych wydarzeń, przed szkołą odsłonięty został Pomnik Niepodległości.